Multilevel umumiy sahifa ·Listening bo'limi ·Baholash tizimi
Reading da eng ko'p ball bilim yetishmaganidan emas, vaqt yetishmaganidan yo'qoladi. Bo'limda 2500 so'z atrofida matn va 35 savol bor, va ularning hammasiga 60 daqiqa — javob varaqasini to'ldirish ham shu vaqt ichida. Ya'ni bir savolga o'rtacha bir daqiqadan kam vaqt qoladi. Shuning uchun bu bo'limda strategiya til darajasidan kam ahamiyatli emas.
Tezkor javoblar
5 qism, 35 savol
Matnlar 150 so'zdan 600 so'zgacha, savol turlari aralash.
60 daqiqa
Javob varaqasini to'ldirish ham shu vaqtning ichida — qo'shimcha daqiqa yo'q.
~2500 so'z
Bo'lim bo'ylab o'qiladigan umumiy hajm. Tezlik — asosiy resurs.
Bo'shliqlar bor
1-qism va 5-qismning bir qismida javob o'z qo'lingiz bilan yoziladi.
Berilmagan
To'g'ri / noto'g'ri / berilmagan turi 4-qismda: eng ko'p xato shu yerda.
Ortiqcha variantlar
Moslashtirishda har doim ortiqcha variant bor: qoldiq usuli ishlamaydi.
Qismlar jadvali
| Qism | Savollar | Matn | Tekshiriladigan ko'nikma | Savol turi |
|---|---|---|---|---|
| 1-qism | 6 | Gazeta, jurnal yoki internet maqolasi, 150 so'z | Gaplar orasidagi mazmuniy bog'lanishni tushunish | Bo'shliqlarni to'ldirish (bir so'z) |
| 2-qism | 8 | 8 ta reklama matni, jami 300 so'z | Muayyan ma'lumot olish uchun o'qish | Moslashtirish (10 variant, 2 tasi ortiqcha) |
| 3-qism | 6 | Ommabop maqola, 600 so'z | Asosiy fikrlarni tushunish | Sarlavhalarni paragraflarga moslashtirish (8 variant, 2 tasi ortiqcha) |
| 4-qism | 9 | Ommabop maqola, 600 so'z | Batafsil tushunish, ochiq aytilmagan ma'lumot | 21-24 muqobil javobli test (4 variant); 25-29 to'g'ri / noto'g'ri / berilmagan |
| 5-qism | 6 | Ommabop maqola, 600 so'z | Batafsil tushunish, aniq detallar | 30-33 bo'shliqlarni to'ldirish; 34-35 muqobil javobli test (4 variant) |
Jadvalda muhim bir narsa ko'rinadi: 4-qism eng qimmat — unda to'qqizta savol bor, ya'ni bo'limning chorak qismi. Va aynan shu qismda eng qiyin savol turi — to'g'ri / noto'g'ri / berilmagan — joylashgan. Agar vaqtni noto'g'ri taqsimlab, 4-qismga shoshilib yetib kelsangiz, bo'limning eng katta bloki yo'qoladi.
Qism-qism: nimaga e'tibor berish kerak
1-qism: bir so'zli bo'shliqlar
Bu bo'lim grammatika va bog'lanish bo'limi, lug'at bo'limi emas. Bo'shliqlarga odatda bog'lovchi, predlog, olmosh yoki yordamchi so'z tushadi. Strategiya: bo'shliqdan oldin va keyin kelgan gapni to'liq o'qing va qanday mantiqiy aloqa borligini aniqlang — sabab, qarama-qarshilik, qo'shimcha, misol.
2-qism: sakkizta reklama
Eng tez bajariladigan qism, agar to'g'ri ishlansa. Matnni o'qimang — skanerlang: savollarda talab qilingan aniq shartlarni (narx, vaqt, yosh chegarasi, joy) qidiring. Reklamalar ataylab o'xshash qilib yozilgan, farq bir-ikki tafsilotda bo'ladi.
3-qism: sarlavhalar
Har bir paragrafning asosiy fikrini bir so'z bilan chetga yozib chiqing, keyin sarlavhalarga qarang. Teskari tartib — sarlavhani o'qib, matndan izlash — chalg'ituvchi variantlarga olib boradi, chunki sarlavhalarda ataylab paragrafdagi so'zlar ishlatiladi.
4-qism: to'qqizta savol
Matnni bir marta to'liq o'qib chiqing, keyin savollarga o'ting. Muqobil javobli savollar matn tartibida boradi, to'g'ri / noto'g'ri / berilmagan savollari ham. Shuning uchun javobni topgan joyni belgilab qo'ying: keyingi savolning javobi undan pastda bo'ladi.
5-qism: bo'shliqlar va test
30-33 savollarda javob matndan olinadi va ko'pincha so'zning aynan o'zi bo'ladi — o'zingizdan sinonim o'ylab topish kerak emas, bu xato. Shaklni esa gapga moslash kerak: ko'plik, zamon, predlog.
Umumiy: oson qismdan boshlash
Qismlarni tartib bo'yicha ishlash shart emas. Ko'pchilik uchun eng tez qism — 2-qism (reklamalar). Uni birinchi bajarish 8 savolni erta yopadi va qolgan vaqtni og'ir qismlarga qoldiradi.
Vaqt taqsimoti: 60 daqiqani qanday bo'lish kerak
| Qism | Savollar | Tavsiya etilgan vaqt | Bir savolga |
|---|---|---|---|
| 2-qism (reklamalar) | 8 | 8 daqiqa | ~1 daqiqa |
| 1-qism (bo'shliqlar) | 6 | 7 daqiqa | ~1,2 daqiqa |
| 3-qism (sarlavhalar) | 6 | 10 daqiqa | ~1,7 daqiqa |
| 4-qism (test va berilmagan) | 9 | 17 daqiqa | ~1,9 daqiqa |
| 5-qism (bo'shliqlar va test) | 6 | 12 daqiqa | 2 daqiqa |
| Javob varaqasi va tekshirish | — | 6 daqiqa | — |
To'g'ri, noto'g'ri, berilmagan: uch qoida
Bu savol turi butun bo'limda eng ko'p xato qilinadigan tur, chunki u bilimni emas, diqqatni tekshiradi. Uch qoida juda qat'iy:
| Javob | Qachon to'g'ri | Tipik xato |
|---|---|---|
| To'g'ri (True) | Gap matnda tasdiqlangan — boshqa so'zlar bilan bo'lsa ham | Matndagi so'zlarning aynan takrorlanishini kutish; aslida qayta aytilgan shakl ham to'g'ri |
| Noto'g'ri (False) | Matn bu gapga qarshi narsani aytadi | Matn boshqa narsa haqida gapirganda ham «noto'g'ri» deb belgilash |
| Berilmagan (Not given) | Matn bu haqda hech narsa demaydi | Gap mantiqan to'g'ri ko'ringanda «to'g'ri» deb belgilash |
Ishlaydigan tekshiruv savoli bitta: «Men buni matnning qaysi gapidan bilaman?» Agar aniq gapni ko'rsata olmasangiz, javob «berilmagan». Aniq gapni ko'rsata olsangiz, u gap tasdiqlaydimi yoki rad etadimi — shundan «to'g'ri» yoki «noto'g'ri» chiqadi. Mantiq, dunyoqarash va umumiy bilim bu savolda ishlamaydi.
Yana bitta nozik joy — kuchli so'zlar: always, never, all, only, the most. Matnda «many researchers believe» yozilgan bo'lsa, savolda «all researchers agree» deyilsa, bu «noto'g'ri» emas, lekin ko'p hollarda «berilmagan» ham emas: matn kategoriya darajasini o'zgartirgan gapni rad etadi. Shuning uchun savoldagi kuchli so'zlarni har doim belgilab qo'yish kerak.
O'quv mock test: matn va 10 savol
Quyidagi matn biz tomonidan o'quv maqsadida yozilgan va u shartli misolga asoslangan: unda tilga olingan shaharlar o'ylab topilgan. Bu ataylab shunday qilingan — maqsad til ko'nikmasini mashq qilish, statistika yodlash emas. Matn imtihon formatidagi 3 va 4-qismlar mantig'ini takrorlaydi: paragraflarning asosiy fikri, batafsil tushunish va to'g'ri / noto'g'ri / berilmagan.
Text — Why some cities brought the tram back
A.
When the city of Kelmoor removed its last tram line in 1963, the decision was barely debated. Cars were the future, rails were a nuisance, and the council was proud to announce that the city centre would finally be free of obstacles. For the next forty years the tram survived only in photographs and in the complaints of older residents. By the late 1990s, however, the same narrow streets were carrying several times the traffic they had been designed for, and the bus network that had replaced the tram was stuck in that traffic along with everybody else.
B.
The argument that eventually brought the tram back had very little to do with nostalgia. It was arithmetic. A single lane of private cars moves a surprisingly small number of people, because in a typical city most cars carry one passenger and spend much of the day parked. A lane reserved for a tram, by contrast, moves full vehicles at short intervals. Kelmoor's transport department calculated that the new line would carry in one hour roughly what the old bus route carried in three, while using a narrower strip of street. The quiet electric motors were presented as a secondary benefit, not as the main reason for the project.
C.
Not everyone was convinced, and the critics were not simply opposed to change. Laying the rails meant closing the main shopping street for nineteen months, and several small businesses did not survive the construction period. Rails are also inflexible: a bus can be diverted around a burst water pipe within minutes, a tram cannot. The strongest objection, though, was financial. Per kilometre the line cost more than the city had spent on its entire bus fleet over a decade, and opponents argued that modern electric buses would have delivered most of the same benefit at a fraction of the price.
D.
Ten years on, the line is generally judged a success, but the reason is easy to misread. It is not the vehicle. Kelmoor gave the tram its own lane along almost the whole route and rebuilt the traffic lights so that an approaching tram receives priority at every junction. Neighbouring Ashgate opened a tram in the same decade, ran it through mixed traffic in order to save money, and discovered that it was no faster than the buses it had replaced. The lesson of the two cities is the same: what moves people is not rails but the decision to give road space away, and that decision is political rather than technical.
Matn va savollar yoshlarittifoqi.uz uchun o'quv maqsadida yozilgan. Kelmoor va Ashgate — shartli nomlar; matn rasmiy imtihon materiali emas va hech qanday nashrdan ko'chirilmagan.
Yuqoridagi matn asosida javob belgilang. Maksimal ball — 16. Har bir savol ostida izoh bor.
-
Which heading fits paragraph B best?2 ball
B paragrafining birinchi gapi nostalgiyani ataylab rad etadi («had very little to do with nostalgia») va keyin hisob-kitob keltiriladi: bir yo'lak qancha odam tashiydi, yangi liniya bir soatda nimani tashiydi. Sarlavhalar topshirig'ida paragrafning asosiy fikri qidiriladi, eslatib o'tilgan so'z emas — shuning uchun «nostalgia» so'zi bor bo'lsa ham, birinchi variant noto'g'ri. -
Which heading fits paragraph D best?2 ball
D paragrafi bitta fikrni isbotlaydi: muvaffaqiyat transport turida emas, yo'lak va chiroqlardagi ustunlikda. Ikki shahar taqqoslanadi, lekin tarix uchun emas, shu fikrni ko'rsatish uchun — shuning uchun oxirgi variant «mavzuni» to'g'ri ataydi, ammo asosiy fikrni emas. -
Why was the last tram line removed in 1963?1 ball
«Cars were the future, rails were a nuisance». Qariyalarning shikoyati haqidagi gap keyingi davrga tegishli va teskari ma'noda: ular tramvay yo'qolganidan norozi bo'lgan. -
How long was the main shopping street closed during construction?1 ball
«Closing the main shopping street for nineteen months». Imtihonda nine va nineteen kabi juftliklar ataylab chalg'ituvchi variant sifatida qo'yiladi: raqamli savolda matnga qaytib, so'zni oxirigacha o'qish kerak. -
True / False / Not given: «The electric motors were the main reason for building the new line.»2 ball
Matn buni to'g'ridan-to'g'ri rad etadi: «presented as a secondary benefit, not as the main reason». Matn gapga qarshi narsani aytganda javob «noto'g'ri» bo'ladi, «berilmagan» emas — ma'lumot bor, faqat teskari. -
True / False / Not given: «Some small businesses closed during the construction work.»2 ball
«Several small businesses did not survive the construction period» — bu «closed» ning qayta aytilgan shakli. «To'g'ri» javobi matndagi so'zlarning aynan takrorlanishini talab qilmaydi: ma'no mosligi yetarli. -
True / False / Not given: «Ashgate later rebuilt its tram line with a dedicated lane.»2 ball
Matn Ashgate haqida faqat bitta narsa aytadi: tramvay aralash transport oqimida yuritilgan va avtobuslardan tezroq bo'lmagan. Keyin nima qilgani haqida hech narsa yo'q. Bu «berilmagan» ning klassik holati: gap juda mantiqiy ko'rinadi, lekin matnda tasdiqlanmagan. -
In paragraph C, the word «inflexible» is closest in meaning to:1 ball
So'zning ma'nosi keyingi gapdan chiqadi: avtobus quvurni aylanib o'tishi mumkin, tramvay esa yo'q. Kontekstdan ma'no topish — Reading dagi asosiy ko'nikma: notanish so'zning tarjimasini bilmasdan ham javob beriladi. -
Complete the sentence: Kelmoor rebuilt the traffic lights so that an approaching tram receives ... at every junction.1 ball
Imtihonda bu savol variantlarsiz beriladi va javob matndagi so'zning o'zi bo'ladi — «priority». Sinonim o'ylab topish kerak emas: bo'shliqlarni to'ldirishda matndagi so'z eng xavfsiz javob. -
What is the author's main conclusion?2 ball
Oxirgi gap xulosani ochiq aytadi: «what moves people is not rails but the decision to give road space away, and that decision is political rather than technical». Muallifning xulosasi haqidagi savollarda matnning oxirgi paragrafi va ayniqsa oxirgi gaplari eng foydali joy.
Natija faqat brauzerda ko'rsatiladi, ro'yxatdan o'tish va to'lov talab qilinmaydi. Tinglash bo'limi bo'yicha shunday test: Listening mock test.
«Reading answers pdf» so'rovi haqida
Reading bo'yicha eng ko'p qidirilgan narsa — tayyorgarlik kitoblarining javob kalitlari pdf shaklida. Biz ularni joylashtirmaymiz, va bunga uchta sabab bor:
- Huquqiy. Kitoblar va ularning kalitlari mualliflik huquqi obyekti. Ularni tarqatish qonunbuzarlik, va bunday fayl joylashtirilgan sahifa nashriyot shikoyati bo'yicha olib tashlanadi.
- Amaliy. Kalit bilan ishlangan Reading mashqi hech narsani o'lchamaydi. Reading da asosiy mashq — javobni matndan topish jarayoni, kalitni ko'rish esa aynan shu jarayonni yo'q qiladi.
- Sifat. Internetda tarqalgan «javoblar» ko'pincha boshqa nashrga yoki eski formatga tegishli bo'ladi. Xato kalit bilan o'rganilgan narsa imtihonda qayta o'rganishga to'g'ri keladi.
Buning o'rniga ishlaydigan yo'l: rasmiy namunalar bilan ishlash va o'z javoblaringizni matn bo'yicha asoslashni mashq qilish. Har bir savolga javob berganda o'zingizga bir savol bering — «bu javobni matnning qaysi gapidan oldim?» Agar gapni ko'rsata olmasangiz, javob tasodifiy. Bu usul kalitdan foydalanishdan sekinroq, lekin imtihonda aynan shu ko'nikma ishlaydi.