Multilevel umumiy sahifa ·Reading bo'limi ·Baholash tizimi
Listening — Multilevel da eng kam mashq qilinadigan va shu sababli eng ko'p ball yo'qotiladigan bo'lim. Sababi oddiy: Reading ni istalgan vaqtda ochib ishlash mumkin, Listening esa audio, quloqchin va diqqat talab qiladi. Ikkinchi sabab esa tuzilmada: olti qismning ikkitasida javobni o'zingiz yozasiz, va aynan shu ikki qism ko'pchilikda bo'sh qoladi.
Tezkor javoblar
6 qism, 35 savol
Har qismda boshqa matn turi va boshqa savol turi.
45 daqiqa
Audio taxminan 35 daqiqa, javob varaqasi uchun qo'shimcha 10 daqiqa.
Ikki marta
Har bir matn ikki martadan eshittiriladi — bu multilevel formatining afzalligi.
15-30 soniya
Matn boshlanishidan oldin savollarni o'qib olish uchun beriladigan vaqt.
Ikki qismda yozish
2 va 6-qismlarda bo'shliqlarni to'ldirish: bir so'z yoki raqam, imlo muhim.
Minus yo'q
Xato uchun ball ayirilmaydi — bo'sh qoldirishning hech qanday afzalligi yo'q.
Qismlar jadvali
| Qism | Savollar | Matn turi | Tekshiriladigan ko'nikma | Savol turi |
|---|---|---|---|---|
| 1-qism | 8 | 5-10 soniyali matn, dialogning birinchi qismi | Nutqning umumiy mazmunini tushunish | Muqobil javobli test (3 variant) |
| 2-qism | 6 | 2-3 daqiqali monolog, ommabop tanish mavzu | Muayyan ma'lumot olish | Bo'shliqlarni to'ldirish (bir so'z yoki raqam) |
| 3-qism | 4 | 4 ta qisqa monolog, har biri 30 soniya | Nutqning umumiy mazmunini tushunish | Moslashtirish (6 variant, 2 tasi ortiqcha) |
| 4-qism | 5 | 2-3 daqiqali monolog yoki dialog | Muayyan ma'lumot olish | Moslashtirish (8 variant, 3 tasi ortiqcha) |
| 5-qism | 6 | 3 ta qisqa dialog, har biri 60 soniya; har dialogga 2 savol | Batafsil tushunish, ochiq aytilmagan ma'noni tushunish | Muqobil javobli test (3 variant) |
| 6-qism | 6 | 3 daqiqali ma'ruza | Muayyan ma'lumot olish | Bo'shliqlarni to'ldirish (bir so'z yoki raqam) |
Jadvalda ko'rinadigan mantiq: bo'lim qisqa matnlardan uzun matnlarga qarab boradi va oxirida ma'ruza bilan tugaydi. Diqqat eng oxirida eng ko'p kerak bo'ladi — shuning uchun birinchi qismlarda ortiqcha kuch sarflamaslik, ya'ni javobni ikkinchi eshitishga qoldirmaslik muhim.
Qism-qism: nimaga e'tibor berish kerak
1-qism: dialogning boshlanishi
5-10 soniyali parcha va uchta variant. Bu yerda ma'no emas, funksiya tekshiriladi: gap so'rovmi, taklifmi, rozilikmi. Shuning uchun variantlarni oldin o'qib, qanday farq borligini tushunib olish kerak — audio juda qisqa, o'ylashga vaqt yo'q.
2-qism: monolog va bo'shliqlar
Bo'shliq atrofidagi so'zlar kalit: ularni belgilab qo'ying va aynan ularni kutib tinglang. Ko'pincha javob raqam, nom yoki aniq atama bo'ladi. Birinchi eshitishda yozib oling, ikkinchisida imloni tekshiring.
3-qism: to'rt mini-monolog
Har biri 30 soniya, oltita variant. Strategiya — har bir monologdan keyin darhol bitta variantni tanlash, shubhali bo'lsa ikkitasini belgilab qo'yish. Ikkitasi ortiqcha bo'lgani uchun «qoldiq usuli» ishlamaydi.
4-qism: uzun matn, sakkiz variant
Eng ko'p ortiqcha variant shu qismda — uchtasi. Matn uzun bo'lgani uchun yo'nalishni yo'qotish oson: variantlarni oldindan kalit so'zga qisqartirib yozib qo'yish yordam beradi.
5-qism: uchta dialog, ikki savol
Ikkinchi savol odatda ochiq aytilmagan ma'no haqida: so'zlovchining munosabati, ohangi, haqiqiy maqsadi. Bu yerda so'zlarni emas, ma'noni tinglash kerak: «I suppose we could...» rozilik emas, ikkilanish.
6-qism: ma'ruza va bo'shliqlar
Eng ko'p ball yo'qotiladigan qism, chunki u oxirida va yozishni talab qiladi. Ma'ruzada tuzilma bo'ladi: kirish, 2-3 punkt, xulosa. Bo'shliqlar odatda shu punktlarga to'g'ri keladi — ya'ni «firstly», «the second factor», «finally» signallari javob yaqinlashganini bildiradi.
Javob varaqasi: nega aynan shu yerda ball yo'qoladi
Listening uchun javob varaqasini to'ldirishga qo'shimcha 10 daqiqa ajratilgan — bu Reading dan muhim farq, chunki Reading da bu vaqt umumiy 60 daqiqa ichida. Lekin 10 daqiqa ham cheksiz emas, va tipik yo'qotishlar quyidagilar:
- Raqamlar siljishi. Bitta savolni o'tkazib yuborib, keyingi javoblarni bir qator yuqoriga yozish — butun qismni yo'qotish. Har 5 savoldan keyin raqamni tekshirib turish kerak.
- O'qilmaydigan yozuv. Bo'shliqlarni to'ldirishda javob qo'lda yoziladi: noaniq harf xato deb hisoblanishi mumkin. Bosma harflar bilan yozish xavfsizroq.
- Grammatik shakl. Agar bo'shliqda ko'plik kerak bo'lsa, birlikdagi so'z xato. Bo'shliq atrofidagi gapni o'qib, shakl mosligini tekshirish kerak.
- Bo'sh qolgan qatorlar. 10 daqiqada eng oxirida barcha bo'sh joylarga biror narsa yozish kerak: nol baribir nol, lekin taxmin ba'zan to'g'ri chiqadi.
Strategiyalar: ikki eshitishni qanday taqsimlash
| Bosqich | Nima qilinadi | Nega |
|---|---|---|
| Matndan oldin, 15-30 soniya | Savollarni o'qish, kalit so'zlarni belgilash, variantlar orasidagi farqni topish | Nimani kutishni bilgan quloq ikki baravar yaxshi ishlaydi |
| Birinchi eshitish | Barcha javoblarni belgilashga urinish, shubhali joylarga belgi qo'yish | Ikkinchi eshitishni to'liq tinglashga qoldirish — vaqtni behuda sarflash |
| Ikkinchi eshitish | Faqat belgilangan shubhali joylarga diqqat, qolgan vaqtda imloni tekshirish | Diqqat cheklangan resurs: uni tanlab sarflash kerak |
| Qism tugagach | Bo'sh qolgan savollarga darhol taxmin yozish | Keyingi qismda unutiladi va bo'sh qoladi |
O'quv mock test: transcript va 10 savol
Quyidagi matn biz tomonidan o'quv maqsadida yozilgan radio intervyu. U imtihon formatidagi 5-qism (dialog, batafsil tushunish va ochiq aytilmagan ma'no) hamda 2-qism (muayyan ma'lumot olish) mantig'ini takrorlaydi. Audio talab qilinmaydi: matnni o'qib ishlashingiz mumkin, lekin tinglash mashqiga aylantirish uchun uni ovoz chiqarib o'qing yoki boshqa odamga o'qitib bering va faqat tinglab javob bering.
Transcript — Radio interview: the Riverside Repair Cafe
PRESENTER: Good morning, and welcome back. In the studio today I have Tom Baker, who runs the Riverside Repair Cafe. Tom, for listeners who have never heard the term — what exactly is a repair cafe?
TOM: It is a very simple idea, really. Once a month we open a hall in the city centre, volunteers bring their tools, and local people bring in broken things — kettles, lamps, bicycles, jackets with torn zips. We fix them together, free of charge.
PRESENTER: Free? So how do you pay for the hall?
TOM: The city council lets us use it at no cost, and we cover spare parts from donations. Nobody is paid, including me — I am an electrician during the week.
PRESENTER: And how many people actually come?
TOM: We started two years ago with about fifteen visitors. Last month we had a hundred and forty, which honestly was too many. We had to turn some people away, and that is the part of this work I least enjoy.
PRESENTER: What do people bring most often? Bicycles, I imagine?
TOM: You would expect bicycles, but no. By far the commonest item is the small kitchen appliance — toasters, blenders, coffee machines. Usually the fault is a broken cable or a worn switch, so it is a ten-minute job.
PRESENTER: Do you manage to fix everything?
TOM: About two thirds of what comes in. Modern devices are often glued shut rather than screwed together, so opening them destroys them. And we never touch microwave ovens: the capacitor inside can hold a dangerous charge even when the oven is unplugged.
PRESENTER: Finally, what would you say to someone who wants to start a repair cafe in their own neighbourhood?
TOM: Do not start with the tools. Start with the volunteers — find four or five people who can genuinely repair things, and everything else follows. Most groups that fail, fail because one person tried to do absolutely everything.
PRESENTER: Tom Baker, thank you for joining us.
Matn va savollar yoshlarittifoqi.uz uchun o'quv maqsadida yozilgan. Bu rasmiy imtihon materiali emas va hech qanday nashrdan ko'chirilmagan.
Yuqoridagi matn asosida javob belgilang. Maksimal ball — 14. Har bir savol ostida izoh bor.
-
What is the main purpose of this interview?2 ball
Umumiy mazmun savollarida bitta tafsilotga emas, butun matnning yo'nalishiga qarash kerak. Intervyu boshidan oxirigacha repair cafe nima ekani, qanday ishlashi va qanday boshlanishi haqida: xavfsizlik ham, mikroto'lqinli pech ham faqat bitta tafsilot sifatida aytiladi. -
How often does the Riverside Repair Cafe open?1 ball
«Once a month we open a hall in the city centre». Chastota savollarida javob odatda matnning boshida, tushuntirish bilan birga keladi — shuning uchun birinchi javobni diqqat bilan tinglash kerak. -
Who provides the hall where the repair cafe takes place?1 ball
«The city council lets us use it at no cost». Chalg'ituvchi variant Tom ning elektrchi bo'lib ishlashi haqidagi gapdan paydo bo'ladi — lekin u faqat o'zi haq olmasligini tushuntirish uchun aytilgan. -
How many visitors came last month?1 ball
Matnda ikkita raqam bor: ikki yil oldin 15 tashrifchi, o'tgan oyda 140. Raqamli savollarda eng keng tarqalgan xato — birinchi eshitilgan raqamni belgilash. Savolda qaysi vaqt so'ralganiga qarash kerak. -
How does Tom feel about the number of visitors last month?2 ball
Munosabat savollari ochiq aytilmagan ma'noni tekshiradi. Kalit iboralar: «which honestly was too many» va «that is the part of this work I least enjoy». Raqamning o'sishi ijobiy ko'rinadi, lekin so'zlovchining bahosi boshqa. -
Which items are brought to the cafe most often?1 ball
«You would expect bicycles, but no. By far the commonest item is the small kitchen appliance». Bu klassik tuzoq: noto'g'ri variant savolning o'zida aytiladi va darhol rad etiladi. «But no», «in fact», «actually» signallaridan keyin haqiqiy javob keladi. -
Complete the sentence: the usual fault is a broken cable or a worn ...1 ball
Imtihonda bu turdagi savol variantlarsiz beriladi: bo'shliqqa so'zni o'zingiz yozasiz. Shuning uchun mashqda nafaqat to'g'ri variantni tanlash, balki so'zni to'g'ri imloda yozib ko'rish ham kerak — «switch» so'zidagi tch birikmasi eng ko'p xato qilinadigan joy. -
What proportion of the items can the volunteers repair?1 ball
«About two thirds of what comes in». Kasrlar va foizlar tinglashda tez o'tib ketadi: two thirds, a quarter, half, nine out of ten kabi iboralarni alohida mashq qilish kerak, chunki ular raqam sifatida eshitilmaydi. -
Why does the cafe never repair microwave ovens?2 ball
Sabab savollarida yaqin atrofdagi boshqa sabab chalg'itadi: yelimlangan korpus haqidagi gap mikroto'lqinli pechga emas, umuman zamonaviy qurilmalarga tegishli. Pech uchun sabab boshqa: «the capacitor inside can hold a dangerous charge even when the oven is unplugged». -
What is Tom's main advice for starting a new repair cafe?2 ball
«Do not start with the tools. Start with the volunteers». Inkor bilan boshlanadigan maslahatlarda birinchi eshitilgan narsa deyarli har doim noto'g'ri variant bo'ladi: «do not», «rather than», «instead of» signallariga quloq tutish kerak.
Test natijasi faqat brauzerda ko'rsatiladi va hech qayerga yuborilmaydi. Ro'yxatdan o'tish ham, to'lov ham talab qilinmaydi. Boshqa bo'limlar bo'yicha testlar: Reading va umumiy mock test.
Audio va transcript haqida: nega biz fayl bermaymiz
Qidiruvda «multilevel listening audio», «listening transcript» va kitob nomlari bilan birga «audioscript» so'rovlari juda ko'p. Bu so'rovlarning ortida odatda bitta narsa turadi — tayyorgarlik kitoblarining audio fayllari va ularning yozma matnlari. Biz ularni joylashtirmaymiz:
- kitoblarning audiosi va audioskripti mualliflik huquqi obyekti; ularni tarqatish huquqbuzarlik va nashriyot shikoyatiga asos;
- «tiklangan» transcript deyarli har doim xatolar bilan bo'ladi, va xato transcript bilan ishlangan mashq tinglash ko'nikmasini buzadi;
- javob kaliti bo'lgan tinglash mashqi hech narsani o'lchamaydi: siz quloqni emas, xotirani tekshirasiz.
Qonuniy va bepul variantlar esa yetarli:
Rasmiy namunalar
Agentlik namunaviy topshiriqlarni uzbmb.uz saytida bepul e'lon qiladi — bu eng aniq material.
Kitobni qonuniy olish
Tayyorgarlik kitobini rasmiy sotuvchidan yoki kutubxonadan olish mumkin: audio kodi kitob bilan birga keladi.
Ochiq podkastlar
Yangilik, fan va intervyu podkastlari imtihon matn turlariga eng yaqin material: 3 daqiqali ma'ruza va 60 soniyali dialog aynan shunday yangraydi.
Bizning o'quv matnlarimiz
Yuqoridagi transcript kabi matnlarni o'zimiz yozamiz va ularni erkin ishlatishingiz mumkin: javob ham, izoh ham shu yerda.