Multilevel umumiy sahifa ·Natijalarni ko'rish ·Mock test
Multilevel baholash tizimida eng ko'p chalkashlik bitta savoldan chiqadi: «B2 uchun nechta to'g'ri javob kerak?». Javob bu shaklda mavjud emas. Ball to'g'ri javoblar soniga teng emas, chunki Listening va Reading natijalari topshiriqlarning qiyinligini hisobga oladigan model orqali o'tadi, Writing va Speaking esa umuman test emas — ularni ekspert mezon bo'yicha baholaydi. Quyida — har bir bo'lim uchun ball qanday paydo bo'lishi, to'rt bo'lim qanday bitta darajaga aylanishi va qayerda ball ko'p yo'qoladi.
Tezkor javoblar
Chegara — 38 ball
38 dan past o'rtacha natijada daraja qo'yilmaydi va sertifikat berilmaydi.
Uch daraja
B1 — 38-50, B2 — 51-64, C1 — 65-75. C2 bu formatda berilmaydi.
Rasch metodi
Listening va Reading da topshiriqning qiyinligi hisobga olinadi: vazn javoblar sonidan kelib chiqmaydi.
Har bo'lim — 75 gacha
To'rt bo'limning har biri 0-75 shkalasida baholanadi, yakuniy natija — ularning o'rtachasi.
Writing: 33 va 67 foiz
1-topshiriq umumiy balning 33 foizi (12 ball), 2-topshiriq 67 foizi (24 ball).
Minus yo'q
Xato javob uchun ball ayirilmaydi, bo'sh javob nol beradi.
Shkala: ball qanday darajaga aylanadi
Rasmiy hujjatda yakuniy shkala bitta jadval bilan beriladi. Unda uchinchi ustun alohida qiziq: u Listening va Reading bo'limlarida har bir darajaga mos keladigan taxminiy to'g'ri javoblar sonini ko'rsatadi (har bir bo'limda 35 savol).
| Daraja | Umumiy ball | To'g'ri javoblarning taxminiy soni (Listening va Reading) | Amalda bu nimani bildiradi |
|---|---|---|---|
| C1 | 65-75 | 28-35 | Murakkab matn va abstrakt mavzuda erkin ishlash; esse va monologda muvozanatli argument talab qiladi. |
| B2 | 51-64 | 18-27 | Eng ko'p talab qilinadigan daraja: magistratura, grantlar va ko'p yo'nalishlarda qabul sharti. |
| B1 | 38-50 | 10-17 | Kundalik va tanish mavzularda mustaqil ishlash. Sertifikat beriladi, lekin imtiyozlar cheklangan. |
| B1 dan quyi | 0-37 | 0-9 | Sertifikat berilmaydi. Bu yakuniy hukm emas: urinish soni cheklanmagan. |
Listening va Reading: Rasch metodi va standartlashtirish
Bu ikki bo'lim mashina tomonidan tekshiriladi, lekin natija oddiy «to'g'ri javoblar soni» emas. Hisoblash uch qadamda boradi.
1. Qobiliyat bali
Rasch metodi har bir topshiriqning qiyinligini butun topshiruvchilar guruhi statistikasi bo'yicha hisoblaydi va shunga qarab talabgorning qobiliyat balini (hujjatda bu teta harfi bilan belgilangan) chiqaradi. Oson topshiriqqa to'g'ri javob kam vazn beradi, qiyin topshiriqqa to'g'ri javob ko'p vazn beradi.
2. Standartlashtirish
Olingan qobiliyat bali o'rta qiymat va standart tafovut yordamida normallashtiriladi: Z = (teta minus o'rta qiymat) ni standart tafovutga bo'lish. Bu qadam turli sessiyalarning natijalarini bir-biriga taqqoslanadigan qiladi.
3. 100 ballik shkalaga keltirish
Keyin standart ball oddiy formula bilan shkalaga o'tkaziladi: T = Z ni 10 ga ko'paytirib, 50 qo'shish. Ya'ni o'rtacha natija 50 ball atrofida turadi, undan bir standart tafovut yuqori natija 60 ball beradi.
Oxirgi qadam — yuqori chegara. Hujjatda aytilganidek, test tafsilotlarida C2 darajasiga mos topshiriqlar ko'zda tutilmagani uchun shkalaning eng yuqori bali 75 ball sifatida belgilangan: standart ball +2,5 va undan yuqori bo'lsa, natija 75 ball deb hisoblanadi. Shu sababli «77 ball oldim» degan gap bo'lishi mumkin emas.
Amaliy xulosa: oson savollarni yig'ish bilan C1 ga chiqilmaydi. Qiyin qismlarni — Listening da 5 va 6 qismlarni, Reading da 4 va 5 qismlarni — ishlab chiqish darajani ko'taradi, chunki aynan ularning vazni katta. Qismlar bo'yicha tahlil: Listening va Reading.
Writing: to'rt mezon, band ball va vazn
Yozish bo'limida ikkita topshiriq bor: 1-topshiriq — rasmiy xat (150 so'z), 2-topshiriq — muammoli mavzuda esse (250 so'z). Har bir topshiriq to'rtta mezon bo'yicha alohida baholanadi.
| Mezon | Nimani o'lchaydi |
|---|---|
| Task achievement | Topshiriq bajarildimi: janr va uslub, maqsadning aniqligi, barcha content point lar yopilganmi, hajm yetarlimi. |
| Grammar range and accuracy | Grammatik tuzilmalarning xilma-xilligi va aniqligi, tinish belgilari. |
| Vocabulary range and appropriacy | Lug'at boyligi va o'rinliligi, kam uchraydigan leksika, paraphrasing, so'z tanlash va imlo xatolari. |
| Coherence and Cohesion | Matnning yaxlitligi: paragraflash, bog'lovchi vositalar, referensiya va takrorni oldini olish. |
Band ballar CEFR darajalariga bog'langan: 9 band — C1 sathi, 7 band — B2 sathi, 5 band — B1 sathi, 3 band — undan quyi. 8, 6 va 4 ballar «qo'shni ikki bandning belgilarini birga ko'rsatadi» degan oraliq holatlar uchun qo'yiladi.
Topshiriqlarning vazni teng emas. Rasmiy mezonga ko'ra 1-topshiriqning umumiy balldagi ulushi 33 foiz (12 ball), 2-topshiriqning ulushi 67 foiz (24 ball) ni tashkil etadi. Ya'ni esse xatdan ikki baravar qimmat, va vaqtni ham shunga yarasha taqsimlash kerak.
Qachon nol qo'yiladi
Mezonda nol ball beriladigan holatlar alohida sanab o'tilgan. Ular ikki topshiriq uchun bir xil, faqat hajm chegarasi farq qiladi:
- javob umuman yozilmagan;
- mavzudan butunlay chetga chiqilgan;
- matn to'liq ko'chirma yoki yod olingan tayyor matn;
- hajm 1-topshiriqda 20 so'zdan kam, 2-topshiriqda 40 so'zdan kam.
Hajmning kamligi nolga olib kelmasa ham, band ni pasaytiradi. Mezonda bu to'g'ridan-to'g'ri yozilgan: 1-topshiriqda 121-135 so'z «10-20 foiz kam hajm» deb 7 bandda qayd etiladi, 91-120 so'z esa 5 bandga tushiradi; 2-topshiriqda 188-225 so'z 7 bandda, 125-187 so'z 5 bandda eslatiladi. Shuning uchun belgilangan hajmdan ozgina oshib yozish xavfsizroq strategiya. Batafsil tahlil va tuzilma namunalari: Writing sahifasi.
Speaking: xom ball va reyting shkalasi
Gapirish bo'limida uch turdagi topshiriq bo'yicha umumlashgan baho qo'yiladi — ya'ni har bir savolga alohida ball emas, butun chiqish uchun mezon bo'yicha baho. Ekspert qo'ygan «xom ball» keyin rasmiy reyting shkalasi bo'yicha 0-75 tizimiga aylantiriladi. Yangi formatdagi shkalada xom balning maksimumi 21 ga teng.
| Xom ball | Reyting bali | Taxminiy daraja zonasi |
|---|---|---|
| 21 | 75 | C1 ning yuqori qismi |
| 19 | 67 | C1 |
| 18 | 64 | B2 ning yuqori chegarasi |
| 16 | 57 | B2 |
| 14 | 51 | B2 ning pastki chegarasi |
| 11 | 43 | B1 |
| 9,5 | 39 | B1 |
| 8,5 | 37 | B1 dan quyi |
| 0 | 0 | Javob yo'q |
Jadval to'liq shkalaning asosiy nuqtalari bo'yicha qisqartirilgan: rasmiy faylda xom ball 0 dan 21 gacha yarim ball qadam bilan beriladi. To'liq shkala — uzbmb.uz saytidagi «Ko'p darajali format gapirish ko'nikmasini baholash reyting shkalasi» faylida.
Diqqat qiladigan narsa: shkala chiziqli emas. Pastdan yuqoriga ko'tarilganda har yarim xom ball 2 ball atrofida qo'shadi, ya'ni Speaking da bitta kichik yaxshilanish ham yakuniy o'rtachaga sezilarli ta'sir qiladi. Shuning uchun Speaking — eng kam vaqtda eng ko'p ball qo'shadigan bo'lim. Format va savollar: Speaking sahifasi.
Yakuniy ball: to'rt bo'lim qanday bitta darajaga aylanadi
Rasmiy hujjatda bu bir gap bilan yozilgan: talabgorning bilimi qaysi darajaga mos kelishini aniqlash uchun testning 4 bo'limi bo'yicha o'rtacha ball hisoblanadi va yakuniy natija shkala bo'yicha e'lon qilinadi. Hech qanday koeffitsiyent yo'q: bo'limlar teng vaznda.
Yakuniy ball = (Listening + Reading + Writing + Speaking) / 4Bu oddiy formuladan juda amaliy narsa chiqadi. Quyidagi uchta misol — bir xil «kuchli» talabgorning uch xil xatti-harakati.
| Holat | L | R | W | S | O'rtacha | Daraja |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Muvozanatli ishlagan | 58 | 56 | 54 | 57 | 56,3 | B2 |
| Speaking ga bormagan | 58 | 56 | 54 | 0 | 42,0 | B1 |
| Esseni yozmagan, xat yozilgan | 58 | 56 | 25 | 57 | 49,0 | B1 |
Uchinchi qatorga alohida e'tibor bering: esse umumiy Writing balining 67 foizini tashkil qilgani uchun uni tashlab ketish bo'lim balini uchdan biriga tushiradi, va bu yakuniy o'rtachani bir darajaga pastga tortadi. Multilevel da eng foydali strategiya — hamma joyda o'rtacha ishlash, bitta bo'limda mukammal bo'lish emas.
Ball kalkulyatori: o'rtacha va daraja
To'rt bo'lim bo'yicha taxminiy ballaringizni kiriting — kalkulyator o'rtachani hisoblaydi va rasmiy shkala bo'yicha qaysi darajaga tushishini ko'rsatadi. Ballar 0 dan 75 gacha.
Kalkulyator rasmiy formulani takrorlaydi: to'rt bo'lim o'rtachasi va shkala bo'yicha daraja. U natijani oldindan aytmaydi va hech qanday hujjat bermaydi — haqiqiy ball Rasch metodi va ekspert mezonlari orqali chiqadi.
Ball qayerda yo'qoladi: beshta tipik xato
1. Javob varaqasini oxirida to'ldirish
Listening uchun javob varaqasiga qo'shimcha 10 daqiqa ajratilgan, lekin Reading da bu vaqt umumiy 60 daqiqa ichida. Oxirgi daqiqada ko'chirish eng ko'p yo'qotish sababi.
2. Bo'shliqlarni to'ldirishda imlo
Bu topshiriqlarda tanlash yo'q: so'z to'g'ri yozilishi kerak. Eshitgan so'zni taxmin bilan yozish nol beradi, hatto ma'no to'g'ri bo'lsa ham.
3. Bo'sh qoldirish
Minus qo'yilmaydi, demak bo'sh javob har doim taxmindan yomon. Vaqt tugayotganda qolgan barcha yopiq savollarga biror variant belgilash kerak.
4. Hajmni hisoblamaslik
Writing da kam hajm band ni to'g'ridan-to'g'ri pasaytiradi. 150 va 250 so'z — minimum emas, mo'ljal: 10-15 foiz oshiq yozish xavfsiz.
5. Speaking ni «gaplashib ketish» deb o'ylash
Baho mezon bo'yicha qo'yiladi: Part 3 da ikki tomonni ham tahlil qilish talab qilinadi. Bir tomonni maqtash yaxshi ingliz tili bilan ham past band beradi.