Milliy sertifikat — umumtaʼlim fanini bilish darajasini tasdiqlaydigan davlat namunasidagi elektron hujjat. Uni Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi huzuridagi Bilim va malakalarni baholash agentligi beradi. Abituriyent uchun bu — qabul test sinovlarida shu fandan maksimal yoki proporsional ball, oʻqituvchi uchun — maoshga ustama. Quyida 2026-yilning ikkinchi yarmi uchun sanalar, toʻlov miqdorlari, test formati va ball jadvali bir joyda toʻplangan.
Milliy sertifikat nima va u qanday hujjatga asoslanadi
Nizomga eng muhim oʻzgartirishlar Vazirlar Mahkamasining 2024-yil 10-yanvardagi 17-son qarori bilan kiritildi: oʻshanda foizli baholashdan A+, A, B+, B, C+, C darajalariga oʻtildi va natijalar xalqaro metodika — Rash modeli asosida hisoblana boshladi. 2026-yilda hujjat yana bir necha marta yangilandi: 29-yanvardagi 35-son qarori chegirmalar roʻyxatini kengaytirdi, 29-iyuldagi 411-son qarori esa 2026/2027 oʻquv yilidan boshlab huquqshunoslik fanini sertifikatlanadigan fanlar qatoriga qoʻshdi.
Sertifikat qogʻozda berilmaydi — u elektron shaklda rasmiylashtiriladi va shaxsiy kabinetdan yuklab olinadi. Sertifikatlar reestrini agentlik yuritadi, hujjatning haqiqiyligini agentlikning rasmiy sayti orqali tekshirish mumkin.
Diqqat: chet tili boʻyicha milliy sertifikat alohida tizim. U CEFR darajalari (A1—C2) boʻyicha beriladi va Vazirlar Mahkamasining 2022-yil 16-fevraldagi 73-son qarori bilan tasdiqlangan alohida reglament asosida oʻtkaziladi. Ushbu maqola asosan umumtaʼlim fanlari haqida.
Kimlar imtihonga yozila oladi
Abituriyent
Sertifikatni qabuldan oldinroq olib qoʻyish mumkin: u 3 yil amal qiladi, demak 10-sinfda olingan sertifikat qabul yiliga ham yetadi.
Oʻqituvchi
Pedagoglar uchun sertifikat maoshga ustama va attestatsiyada ustunlik beradi. Ular toʻlovning 50 foizini toʻlaydi.
Boshqa fuqarolar
Bilimini rasmiy tasdiqlamoqchi boʻlgan har kim yozilishi mumkin — natija shaxsiy kabinetda saqlanadi.
Fuqaroligi boʻlmagan shaxslar va chet el fuqarolari Adliya vazirligi tomonidan vaqtincha roʻyxatga olinadi va ularga JSHSHIR raqami shakllantiriladi. 16 yoshga toʻlmagan shaxslar ID-karta yoki xorijga chiqish pasporti orqali roʻyxatga olinadi.
Qaysi fanlardan milliy sertifikat beriladi
Fanlar birdaniga emas, bosqichma-bosqich kiritilgan: 2020-yil dekabrda ona tili va matematika, 2021-yil fevralda kimyo va biologiya, 2022—2024-yillarda fizika, geografiya va tarix. Huquqshunoslik boʻyicha birinchi imtihon 2026-yilning dekabriga rejalashtirilgan.
Har bir fan uchun agentlik spetsifikatsiya eʼlon qiladi: savollar soni, topshiriqlar turi, vaqt meʼyori, qamrab olinadigan boʻlimlar va baholash mezonlari. Spetsifikatsiyalar uzbmb.uz saytining “Fanlar spetsifikatsiyasi” boʻlimida PDF shaklida turadi — imtihonga tayyorgarlikni aynan shundan boshlagan maʼqul, chunki test aynan shu hujjat boʻyicha tuziladi.
Imtihon sanalari: 2026-yil sentabr—dekabr
| Fan | Birinchi sessiya | Ikkinchi sessiya |
|---|---|---|
| Biologiya | 26-sentabr | 21-noyabr |
| Kimyo | 27-sentabr | 22-noyabr |
| Matematika | 28—29-sentabr | 23—24-noyabr |
| Fizika | 29-sentabr | 24-noyabr |
| Geografiya | 23-oktabr | 25-dekabr |
| Ona tili va adabiyot | 24—26-oktabr | 26—28-dekabr |
| Tarix | 27-oktabr | 29-dekabr |
| Huquqshunoslik | — | 23-dekabr (birinchi marta) |
Jadval agentlikning eʼlonlari asosida keltirilgan va oʻzgarishi mumkin: aniq sana, imtihon joyi va boshlanish vaqti har bir talabgorga my.gov.uz shaxsiy kabineti orqali yetkaziladi. Nizomga koʻra test sinovi oʻtkaziladigan sana kamida uch kun oldin portalda eʼlon qilinishi shart.
Roʻyxatdan oʻtish odatda imtihondan ikki hafta oldin ochiladi va toʻlov muddati bilan yopiladi — masalan, sentabr sessiyasida ariza 21-avgustdan 4-sentabrgacha qabul qilingan, toʻlovga 5-sentabrgacha muhlat berilgan. Hudud boʻyicha oʻrinlar soni cheklangan: viloyat boʻyicha limit toʻlgach, oʻsha hududga yozilish yopiladi va boshqa hududni tanlashga toʻgʻri keladi. Shu sababli birinchi kunlardayoq yozilgan maʼqul.
Chet tillari boʻyicha imtihonlar alohida jadval bilan, yil davomida deyarli har oyda oʻtkaziladi — ularning sanalari ham my.gov.uz va uzbmb.uz da eʼlon qilinadi.
Roʻyxatdan oʻtish: 5 bosqich
1. OneID bilan kiring
Portalga yagona identifikatsiya tizimi OneID (id.egov.uz) hisobi bilan kiriladi. Hisobingiz boʻlmasa, avval OneID da roʻyxatdan oʻting — tartibi platformaga kirish haqidagi maqolada bosqichma-bosqich koʻrsatilgan.
2. Xizmatni toping
Qidiruvga “milliy sertifikat” deb yozing yoki “Taʼlim” boʻlimidan bilish darajasini aniqlash xizmatini tanlang. Xizmat toʻgʻridan-toʻgʻri my.gov.uz/uz/service/891 manzilida ham ochiladi.
3. Soʻrovnomani toʻldiring
Koʻrsatiladi: F.I.Sh., pasport yoki ID-karta (JSHSHIR), doimiy yashash manzili, telefon, elektron pochta, chegirmaga huquq bor-yoʻqligi, imtihon topshiriladigan hudud, fan va test tili. Elektron pochtani koʻrsatish — qaror va apellyatsiya xulosasi haqida xabar olishga rozilik degani.
4. Invoysni toʻlang
Portal invoys raqamini shakllantiradi; toʻlov Yagona billing tizimi orqali tasdiqlanadi (Payme, Click, bank orqali). Toʻlov toʻliq amalga oshirilmasa, ariza kuchga kirmaydi.
5. Ruxsatnoma va oʻrin
Imtihon sanasi va joyi shaxsiy kabinetda eʼlon qilinadi. Zaldagi oʻrningiz agentlik tomonidan qurʼa tashlash yoʻli bilan belgilanadi. Imtihonga ruxsatnoma va shaxsni tasdiqlovchi hujjat bilan keling.
Toʻlov, chegirmalar va pulni qaytarish
| Kim toʻlaydi | Qancha | Taxminiy summa (BHM 440 000) |
|---|---|---|
| Oddiy talabgor (my.gov.uz orqali) | Belgilangan toʻlovning 90% | 594 000 soʻm |
| Taʼlim tashkilotida mehnat shartnomasi asosida ishlaydigan pedagog | Belgilangan toʻlov summasining 50% | taxminan 330 000 soʻm |
| Ijtimoiy reestrning “kambagʻal oila” toifasidagi oila aʼzosi | 50% chegirma | toʻlovning yarmi |
| I va II guruh nogironligi boʻlgan shaxslar, nogironligi boʻlgan bolalar | 50% chegirma | toʻlovning yarmi |
| Ijtimoiy reestrning “davlat taʼminotidagi oila” toifasidagi oila aʼzosi | 75% chegirma | toʻlovning chorak qismi |
Chegirmalar roʻyxati Vazirlar Mahkamasining 2026-yil 29-yanvardagi 35-son qarori bilan aniqlashtirilgan. “Davlat taʼminotidagi oila” yoki “kambagʻal oila” toifasidan “kambagʻallik chegarasidagi oila” toifasiga oʻtkazilgan oilalarga chegirma ilgarigi toifasi boʻyicha qoʻllanadi. Yakuniy summani portal invoys shakllantirayotganda oʻzi koʻrsatadi — soʻrovnomada chegirmaga huquqingiz bor-yoʻqligini belgilashni unutmang. Oilangiz ijtimoiy yordam oladigan toifada boʻlsa, “Yoshlar daftari” imkoniyatlarini ham koʻrib chiqing: unda taʼlim va kasb kurslari xarajatlarini qoplash alohida nazarda tutilgan.
Imtihonga bora olmasangiz
- Oldindan bilsangiz — imtihon kunidan kamida uch kun oldin my.gov.uz orqali agentlikka elektron murojaat qiling.
- Uzrli sabab (kasallik yoki oila aʼzosining vafoti, tasdiqlovchi hujjat bilan) boʻlsa — imtihon sanasidan besh ish kuni ichida hujjatlarni portal orqali yuboring va toʻlovni qaytarish yoki navbatdagi imtihonga oʻtkazishni soʻrang.
- Bunday arizalar yetti ish kunida koʻrib chiqiladi. Navbatdagi imtihonga oʻtkazilsangiz, qayta toʻlamaysiz.
- Imtihonga kechikkan yoki sababsiz kelmagan holatda toʻlov qaytarilmaydi.
Test formati: nechta savol va qancha vaqt
| Topshiriq turi | Nimani talab qiladi |
|---|---|
| Y-1 | Bitta toʻgʻri javobga ega yopiq test topshirigʻi |
| Y-2 | Moslashtirishni talab qiladigan yopiq topshiriq |
| O | Qisqa javob yoziladigan ochiq topshiriq (a va b bandlariga boʻlinishi mumkin) |
Yopiq topshiriqlar kompyuterda tekshiriladi, ochiq javoblar va yozma ish agentlik tasdiqlagan baholash mezonlari boʻyicha baholanadi. Mezonlar ham, namunaviy test topshiriqlari ham uzbmb.uz saytida ochiq turadi — tayyorgarlikda ulardan foydalanish eng samarali yoʻl.
Test blankalarda yoki onlayn platformada oʻtkazilishi mumkin. Kompyuterda oʻtkazilganda bilimni baholashning barcha boʻlimlari bir bosqichda qamrab olinadi.
Ballar va darajalar: A+ dan C gacha
| Ball | Daraja | Abituriyent uchun natija |
|---|---|---|
| 70 dan yuqori | A+ | Mutaxassislik fanidan maksimal ball |
| 65 — 69,9 | A | Mutaxassislik fanidan maksimal ball |
| 60 — 64,9 | B+ | Proporsional (tabaqalashtirilgan) ball |
| 55 — 59,9 | B | Proporsional ball |
| 50 — 54,9 | C+ | Proporsional ball |
| 46 — 49,9 | C | Proporsional ball |
| 46 dan past | sertifikat berilmaydi | — |
Rash modeli — bu oddiy “toʻgʻri javoblar foizi” emas. Model topshiriqning qiyinligini ham hisobga oladi, shuning uchun bir xil sondagi toʻgʻri javob turli variantlarda biroz farqli ball berishi mumkin. Aynan shu sabab ball darajalari foizda emas, shkala ballarida belgilangan.
Sertifikat nima beradi: abituriyentga va oʻqituvchiga
A+ va A daraja
Oliy taʼlim muassasasi bakalavriatiga qabul boʻyicha test sinovlarida shu fandan belgilangan maksimal ball beriladi — yaʼni fanni imtihonda qaytadan topshirish shart emas.
B+, B, C+, C daraja
Sertifikatdagi umumiy ballga mos ravishda, foiz asosida tabaqalashtirilgan (proporsional) ball qoʻyiladi.
Majburiy fanlar
Milliy sertifikatga ega abituriyentga tegishli majburiy fanlar boʻyicha eng yuqori ball beriladi — daraja qanday boʻlishidan qatʼi nazar.
Pedagoglar uchun ustama tartibi Prezidentning 2022-yil 11-maydagi PF-134-son farmoni bilan bogʻliq: milliy sertifikatga ega pedagog kadrlarga tarif stavkasiga nisbatan 20 foiz miqdorida ustama toʻlanadi, chet tilidan yuqori darajali (C1) sertifikatga ega pedagoglar uchun esa ustama yuqoriroq belgilangan. Rash modeliga oʻtilgandan keyin ustama beriladigan darajalar qayta koʻrib chiqilgan (fan oʻqituvchilari uchun yuqori darajalar, boshlangʻich taʼlim yoʻnalishi uchun yumshoqroq talab muhokama qilingan), shuning uchun aniq foiz va darajani maktab buxgalteriyasi va vazirlik hujjatlari boʻyicha tekshiring — bu qism vaqti-vaqti bilan yangilanadi.
Yana bir amaliy jihat: sertifikat 3 yil amal qilgani uchun uni qabul yilini kutmay olish foydali. Masalan, 10-sinfda yoki kollej/texnikumning oʻrta kursida olingan sertifikat abituriyentlik yiliga bemalol yetib keladi va imtihon mavsumidagi yukni kamaytiradi. Maktab oʻquvchisi boʻlsangiz, joriy baholaringizni elektron kundalik orqali kuzatib borib, kuchsiz mavzularni oldindan yopib ketish osonroq.
Natijani bilish, sertifikatni olish va apellyatsiya
| Nima kerak | Qayerda |
|---|---|
| Ariza berish, toʻlov, ruxsatnoma | my.gov.uz — Yagona interaktiv davlat xizmatlari portali |
| Natija va sertifikatni yuklab olish | Agentlikning shaxsiy kabineti — my.uzbmb.uz |
| Sertifikat haqiqiyligini tekshirish | uzbmb.uz — sertifikatlar reestri boʻyicha tekshiruv |
| Apellyatsiya berish | my.gov.uz — umumtaʼlim fanlari imtihonlari boʻyicha apellyatsiya xizmati |
| Savol va shikoyat | Agentlik call-markazi 1195, yagona davlat xizmatlari raqami 1242 |
Muddat tugashi. Sertifikatning amal qilish muddati tugashiga 10 kun qolganda egasiga shaxsiy kabinet orqali bildirishnoma va roʻyxatdan oʻtishda koʻrsatilgan telefon raqamiga bepul SMS yuboriladi. Muddat tugagach sertifikat kuchini yoʻqotadi va yangi imtihon topshirish kerak boʻladi.
Apellyatsiya. Natijadan norozi boʻlsangiz, natijalar eʼlon qilingan kundan besh ish kuni ichida my.gov.uz orqali shikoyat berasiz. Apellyatsiyani agentlik xodimlari va pedagoglardan iborat 5 yoki 7 kishilik komissiya koʻrib chiqadi; komissiya tarkibiga imtihon komissiyasi aʼzolari kiritilmaydi. Muddat — ikki hafta. Qaror ikki xil boʻladi: natijani oʻzgarishsiz qoldirish yoki oʻzgartirish. Takroriy apellyatsiyaga yoʻl qoʻyilmaydi, lekin komissiya qarori ustidan sudga shikoyat qilish mumkin.
Koʻp beriladigan savollar
Milliy sertifikat necha yil amal qiladi?
3 yil. Muddat tugashiga 10 kun qolganda kabinetga bildirishnoma va telefonga bepul SMS keladi.
Maktab oʻquvchisi topshira oladimi?
Ha. Yosh chegarasi yoʻq. 16 yoshga toʻlmaganlar ID-karta yoki xorijga chiqish pasporti orqali roʻyxatga olinadi.
Bitta imtihonda ikki fandan topshirsa boʻladimi?
Yoʻq. Nizomga koʻra bir vaqtda faqat bitta umumtaʼlim fanidan test topshirishga ruxsat etiladi.
Qancha toʻlanadi va chegirma bormi?
Belgilangan toʻlov — BHMning 1,5 baravari, my.gov.uz orqali arizadan uning 90 foizi undiriladi (2026-yil sentabrdan 594 000 soʻm). Pedagoglar 50 foizini toʻlaydi; “kambagʻal oila” aʼzolari, I—II guruh nogironligi boʻlgan shaxslar va nogironligi boʻlgan bolalarga 50 foiz, “davlat taʼminotidagi oila” aʼzolariga 75 foiz chegirma qoʻllanadi.
Imtihonga bora olmasam, pul qaytadimi?
Imtihondan kamida uch kun oldin murojaat qilsangiz yoki uzrli sababni besh ish kuni ichida hujjat bilan tasdiqlasangiz — toʻlov qaytariladi yoki navbatdagi imtihonga oʻtkaziladi. Kechikkan va sababsiz kelmagan holatda toʻlov qaytarilmaydi.
Qaysi ball qaysi darajani beradi?
70 dan yuqori — A+, 65—69,9 — A, 60—64,9 — B+, 55—59,9 — B, 50—54,9 — C+, 46—49,9 — C. 46 balldan past natijada sertifikat berilmaydi.
Sertifikat bilan kirish imtihonini topshirmasam boʻladimi?
A+ va A darajada mutaxassislik fanidan maksimal ball beriladi, quyi darajalarda esa proporsional ball qoʻyiladi. Majburiy fanlardan sertifikat egasiga eng yuqori ball beriladi. Aniq qoidalarni qabul yilidagi rasmiy hujjatlar boʻyicha tekshirish shart.
Huquqshunoslikdan sertifikat qachondan beriladi?
2026/2027 oʻquv yilidan. Bu Vazirlar Mahkamasining 2026-yil 29-iyuldagi 411-son qarori bilan belgilangan; birinchi imtihon 2026-yil dekabriga rejalashtirilgan.
RU Кратко по-русски
Milliy sertifikat — государственный электронный сертификат, подтверждающий уровень знаний по общеобразовательному предмету. Выдаёт Агентство оценки знаний и навыков при Министерстве высшего образования. Действует 3 года. Предметы: математика, родной язык и литература (узбекский, русский, каракалпакский), химия, биология, физика, география, история; с 2026/2027 учебного года добавляется правоведение.
Записаться можно только через портал my.gov.uz по OneID: выбираете предмет, регион и язык теста, оплачиваете счёт. Плата — 1,5 БРВ, но при подаче через портал взимается 90%, то есть 594 000 сумов с 1 сентября 2026 года (раньше 556 200). Педагоги платят 50%; для семей из категорий «kambagʻal oila» и лиц с инвалидностью I—II групп — скидка 50%, для «davlat taʼminotidagi oila» — 75%. За один раз сдают только один предмет.
Результат считают по модели Раша и объявляют в течение 21 рабочего дня: выше 70 баллов — A+, 65—69,9 — A, 60—64,9 — B+, 55—59,9 — B, 50—54,9 — C+, 46—49,9 — C; ниже 46 сертификат не выдают. Абитуриенту с уровнем A+ или A по профильному предмету ставят максимальный балл на вступительных, с остальными уровнями — пропорциональный; по обязательным предметам максимальный балл дают при любом уровне. Апелляция — пять рабочих дней с момента объявления результатов, рассматривают две недели, повторная апелляция не допускается.