Молодёжь Узбекистана Информационный портал
Mustaqil axborot portali. Sayt O‘zbekiston Yoshlar ittifoqining rasmiy sayti emas, tashkilot nomidan ish yuritmaydi va ariza qabul qilmaydi. Независимый справочник, не официальный сайт организации. O portale Konfidensiallik Aloqa
ML uzbmb.uzWriting bo'limi uchun rasmiy baholash mezonlari Rasmiy manba
Yozish ko'nikmasi — mezon fayli Writing criteria multilevel: band jadvali va nol ball shartlari
Biz insho tekshirmaymiz va ball qo'ymaymiz. Sahifadagi namunalar — o'quv materiali, ularni imtihonda yoddan ko'chirish mumkin emas: mezonda yod olingan matn uchun nol ball belgilangan.
Sahifadagi barcha mezon, band va hajm raqamlari agentlikning rasmiy Writing criteria multilevel faylidan hamda ko'p darajali test formati hujjatidan olingan. Fayllar uzbmb.uz saytida bepul turadi.

Writing — Multilevel dagi eng «o'rganiladigan» bo'lim. Listening va Reading da natija ko'p jihatdan til darajasiga bog'liq, Writing da esa ballning katta qismini texnika hal qiladi: to'g'ri janr, to'g'ri paragraflash, barcha tayanch savollarni yopish va hajmni ushlab turish. Bu to'rt narsa bir hafta ichida o'rganiladi va bir necha ball qo'shadi — holbuki lug'atni kengaytirish uchun oylar kerak.

Tezkor javoblar

✏

Ikki topshiriq

Rasmiy xat (150 so'z) va muammoli mavzuda esse (250 so'z).

🕑

60 daqiqa

Ikkisiga jami bir soat, javob varaqasini to'ldirish ham shu vaqt ichida.

⚖

33 va 67 foiz

Xat umumiy balning 33 foizi (12 ball), esse 67 foizi (24 ball).

📊

To'rt mezon

Task achievement, Grammar, Vocabulary, Coherence and Cohesion.

🎯

Bandlar

9 — C1 sathi, 7 — B2, 5 — B1, 3 — undan quyi. Oraliq: 8, 6, 4.

❌

Nol holatlar

Yozilmagan, mavzudan chetga chiqqan, ko'chirma yoki o'ta qisqa matn.

Format: bo'lim qanday tuzilgan

Rasmiy ko'p darajali test formatida yozish bo'limi shunday ta'riflangan: bo'lim ikkita topshiriqdan iborat, ajratilgan vaqt javob varaqasini to'ldirish bilan birga 60 daqiqa. Bo'limning maqsadi — nomzodning fikrini chet tilida yozma ravishda to'g'ri va ravon ifodalay olish qobiliyatini tekshirish.

TopshiriqJanrHajmUmumiy balldagi ulushTavsiya etilgan vaqt
1-topshiriqRasmiy xat (berilgan vaziyat va tayanch savollar asosida)150 so'z33 foiz (12 ball)18-20 daqiqa
2-topshiriqEsse (berilgan muammoli mavzu yuzasidan)250 so'z67 foiz (24 ball)35 daqiqa
Tekshirish va to'ldirishqolgan 5 daqiqa
Vaqt taqsimotidagi eng keng tarqalgan xato — xatdan boshlab, unga 30 daqiqa sarflash. Natijada ikki baravar qimmat esse yarim tugallangan holda qoladi. Agar vaqtni boshqarish qiyin bo'lsa, essedan boshlang: u ko'proq ball beradi, xat esa qolgan vaqtda ham qabul qilinadigan darajada yozilishi mumkin.

1-topshiriq: rasmiy xat

Topshiriqda vaziyat beriladi (masalan: siz kurs sotib oldingiz va xizmat sifatidan norozisiz) va unga uch dona tayanch savol yoki punkt qo'shiladi. Mezonda bu punktlar content points deb ataladi, va ularning yopilishi Task achievement bandini to'g'ridan-to'g'ri belgilaydi: 9 bandda «barcha content point lar yopilgan va yetarlicha rivojlantirilgan», 5 bandda «uchdan ikkitasi yopilgan», 3 bandda «uchdan bittasi yopilgan bo'lishi mumkin».

Bundan bitta amaliy qoida chiqadi, va u juda arzon: yozishdan oldin uch punktni chetga ko'chirib qo'ying va har biriga alohida paragraf ajratib bering. Chiroyli til bilan ikki punktni yopgan xat, oddiy til bilan uchini yopgan xatdan past band oladi.

Rasmiy xatning ishchi tuzilmasi

1 Murojaat va maqsad: kimga yozilgani va nima uchun yozilgani — bir-ikki gap. Mezonda «presents a purpose that is clear» talabi bor, demak maqsad birinchi paragrafda aytilishi kerak.

2 Birinchi content point: fakt va tafsilot bilan.

3 Ikkinchi content point: fakt va tafsilot bilan.

4 Uchinchi content point va talab yoki taklif: nimani so'rayotganingiz aniq bo'lishi kerak.

5 Yopish formulasi: javob kutilayotgani haqida bir gap va rasmiy imzo formulasi.

Uslub bo'yicha ikkita narsa ball yo'qotadi: qisqartmalar (don't, can't, I'm) va og'zaki iboralar. Rasmiy xatda to'liq shakl yoziladi, murojaat va yopish formulalari esa bir-biriga mos bo'lishi kerak — nomni bilsangiz bir formula, bilmasangiz boshqa formula ishlatiladi. Mezonda bu «the format may be inappropriate in places» belgisi bilan qayd etiladi va 7 banddan pastga tushiradi.

2-topshiriq: esse

Esse muammoli mavzu yuzasidan yoziladi: topshiriqda bahsli fikr beriladi va sizdan unga munosabat talab qilinadi. Mezonda bu bo'limga akademik uslub talabi qo'shilgan, va u xatdagi talablardan farq qiladi. 9 bandda sanab o'tilgan belgilar quyidagilar:

  • butun matn bo'ylab aniq pozitsiya saqlanadi;
  • fikrlar mavzuga tegishli, to'liq rivojlantirilgan va dalillangan;
  • akademik uslub talablari to'liq bajarilgan;
  • tezis o'rinli bayon etilgan;
  • kirish va xulosa bor va ular yetarlicha rivojlantirilgan;
  • asosiy qismdagi paragraflar to'g'ri tuzilgan.

Ro'yxatning yarmi — til emas, tuzilma. Shuning uchun esse uchun bitta karkas yodlab olish kerak va uni har qanday mavzuga qo'llash mumkin.

Esse karkasi: 4 paragraf, 250 so'z

Kirish 40-50 so'z. Mavzuni o'z so'zingiz bilan qayta aytish (topshiriq matnini ko'chirmang — paraphrasing mezonning bir qismi), keyin tezis: siz qaysi tomondasiz yoki qanday muvozanatli pozitsiyadasiz.

1-asos 70-80 so'z. Birinchi dalil: fikr, izoh, misol. Misol shaxsiy tajribadan ham bo'lishi mumkin, lekin umumlashtirilgan shaklda.

2-asos 70-80 so'z. Ikkinchi dalil yoki qarshi tomonning kuchli argumenti va unga javob. Ikkinchi variant 9 bandga yaqinroq, chunki «well-supported» talabi qarshi fikrni ko'rishni ham o'z ichiga oladi.

Xulosa 40-50 so'z. Tezisni yangi so'zlar bilan takrorlash va umumlashtirish. Xulosada yangi dalil kiritilmaydi — mezonda bu «conclusions may become unclear» belgisi bilan pasaytiriladi.

Yana bitta kam e'tibor beriladigan nuqta: Coherence and Cohesion mezoni bog'lovchi so'zlarning sonini emas, o'rinliligini o'lchaydi. 5 bandda «cohesive devices may be inappropriate, inaccurate and/or over-used» deb yozilgan, ya'ni har gap boshida Moreover, Furthermore, In addition yozish band ni ko'tarmaydi, tushiradi. Ishonchli yo'l — har paragrafda bir-ikki bog'lovchi va gaplar orasida referensiya (this, such a policy, the latter).

To'rt mezon va band shkalasi

Har bir topshiriq to'rt mezon bo'yicha alohida baholanadi. Quyidagi jadval rasmiy mezonning asosiy band larini qisqartirilgan shaklda beradi.

Mezon9 band (C1)7 band (B2)5 band (B1)
Task achievementBarcha content point lar yopilgan va rivojlantirilgan, janr va uslub to'liq saqlangan, maqsad aniqKichik chekinishlar bo'lishi mumkin, barcha punktlar yopilgan, uslub umuman saqlanganUchdan ikki punkt yopilgan, qismlar noaniq yoki takroriy bo'lishi mumkin, janr buzilishi mumkin
Grammar range and accuracyMurakkab tuzilmalar to'liq nazorat bilan, xato kam, tinish belgilari yaxshiOddiy va murakkab tuzilmalar aralash, xato bor lekin tushunishga to'sqinlik qilmaydiAsosan oddiy tuzilmalar, murakkab gaplar urinib ko'rilgan lekin kam aniq, xatolar ba'zan tushunishga xalaqit beradi
Vocabulary range and appropriacyKeng lug'at, moslashuvchan va aniq, kam uchraydigan leksika uslub bilan, paraphrasing samaraliYaxshi lug'at, kam uchraydigan so'zlar urinib ko'rilgan lekin ba'zi noaniqlik bilanKundalik lug'at o'rinli, kam uchraydigan so'zlarda o'rinsiz qo'llash bor, imlo xatolari tushunishga xalaqit berishi mumkin
Coherence and CohesionYaxlit va izchil matn, bog'lovchi vositalar xilma-xil, paragraflash qoidalariga rioya qilinganMatn yaxshi tashkil etilgan, bog'lovchilar samarali lekin gaplar orasidagi bog'lanish mexanik bo'lishi mumkinFikrlar qisman tartiblangan, bog'lovchilar o'rinsiz yoki ortiqcha, paragraflar bo'lmasligi mumkin

8, 6 va 4 ballar alohida ta'rifga ega emas: mezonda ular «qo'shni ikki bandning belgilarini birga ko'rsatadi» deb yoziladi. Ya'ni 8 ball — 7 va 9 orasidagi holat.

To'rt mezon bo'yicha olingan bandlar keyin topshiriqlarning vazni bilan qo'shiladi va rasmiy jadval orqali 0-75 shkalasiga o'tkaziladi. Hisoblashning to'liq zanjiri: baholash tizimi sahifasi.

Nol ball va hajm chegaralari

Mezonda nol ball beriladigan to'rt holat aniq sanab o'tilgan. Ular ikkala topshiriq uchun bir xil, faqat hajm chegarasi farq qiladi:

Holat1-topshiriq (xat)2-topshiriq (esse)
Javob yozilmagan0 ball0 ball
Mavzudan butunlay chetga chiqilgan0 ball0 ball
To'liq ko'chirma yoki yod olingan matn0 ball0 ball
Hajm juda kam20 so'zdan kam40 so'zdan kam

Nol bermaydigan, lekin band ni pasaytiradigan hajm chegaralari ham mezonda ko'rsatilgan:

TopshiriqMo'ljal7 bandda eslatiladigan kam hajm5 bandda eslatiladigan kam hajm
1-topshiriq, xat150 so'z121-135 so'z (10-20 foiz kam)91-120 so'z (20-40 foiz kam)
2-topshiriq, esse250 so'z188-225 so'z (10-25 foiz kam)125-187 so'z (25-50 foiz kam)
Amaliy xulosa: mo'ljaldan 10-15 foiz oshiq yozish xavfsizroq. Xat uchun 160-170 so'z, esse uchun 260-280 so'z. Oshiq hajm uchun mezonda jarima yo'q, kam hajm uchun esa bor. Lekin oshirib yuborish ham foydasiz: 400 so'zli esse vaqtni yeydi va xato sonini oshiradi.

Tuzilma namunalari: nimani yodlash kerak va nimani yo'q

Mezonda yod olingan matn uchun nol ball belgilangani uchun tayyor insho yodlash mumkin emas. Lekin tuzilma, bog'lovchi iboralar va gap qoliplari yodlanadi va bu taqiqlanmagan — ular mazmun emas, vositalar.

Esse uchun ishlaydigan qoliplar (o'z gaplaringizni shu qoliplar ichiga qo'yasiz)

Kirish, mavzuni qayta aytish: It is often argued that ... / The question of whether ... has become increasingly relevant.

Tezis: In my view, ... , although the opposite position deserves attention. / This essay argues that ... for two main reasons.

Dalilni kiritish: The first reason is that ... / A clear illustration of this is ...

Qarshi fikr va javob: Critics of this view point out that ... . However, this argument overlooks ...

Xulosa: On balance, ... / Taking everything into account, the benefits appear to outweigh the drawbacks.

Rasmiy xat uchun qoliplar

Maqsad: I am writing to express my concern about ... / I am writing with reference to ...

Tafsilot kiritish: As far as I understand, ... / According to the information on your website, ...

Talab: I would be grateful if you could ... / I would therefore like to request ...

Yopish: I look forward to receiving your reply. / I would appreciate a response at your earliest convenience.

Qoliplarni ko'p ishlatish ham xavf: Vocabulary mezoni «paraphrasing is effectively used» talabini qo'yadi, demak har paragrafni bir xil formula bilan boshlash band ni pasaytiradi. Qolipni skelet deb qarang, go'shtni o'zingiz yozasiz.

Tipik mavzular: nimaga tayyorlanish kerak

Esse mavzulari odatda bahsli, lekin maxsus bilim talab qilmaydigan jamoatchilik masalalari atrofida bo'ladi — chunki imtihon tilni tekshiradi, ixtisoslikni emas. Quyidagi yo'nalishlar bo'yicha oldindan dalil zaxirasi tayyorlab qo'yish amalda yetarli bo'ladi:

🎓

Ta'lim

Onlayn va an'anaviy ta'lim, uy vazifasi, imtihonlar foydasi, chet tilini erta o'rganish.

💻

Texnologiya

Ijtimoiy tarmoqlar, sun'iy intellekt va ish o'rinlari, ekran vaqti, masofadan ishlash.

🌍

Ekologiya

Shaxsiy avtomobil va jamoat transporti, chiqindilarni ajratish, plastik, «yashil» soliqlar.

🏥

Shahar va turmush

Shahar va qishloq hayoti, ijara narxi, migratsiya, jamoat joylarining roli.

💰

Ish va karyera

Diplom va tajriba, ish-hayot muvozanati, to'rt kunlik ish haftasi, ishga olishda yosh.

⚽

Sog'liq va sport

Sport majburiymi, tez ovqat, profilaktika, sog'liqni saqlashda davlat roli.

Xat vaziyatlari esa amaliy va bir-biriga o'xshash: xizmat sifatidan shikoyat, buyurtmani qaytarish, kursga yoki tadbirga yozilish, ma'lumot so'rash, taklifga rasmiy javob, ish o'rniga murojaat. Har bir vaziyat uchun bir marta namuna xat yozib ko'rsangiz, imtihonda tuzilma avtomatik ishlaydi.

Writing ni mashq qilishdan oldin formatni to'liq tekshirib ko'rish uchun qolgan bo'limlar bo'yicha bepul o'quv testlari bor: Listening, Reading va umumiy mock test.

Ko'p beriladigan savollar

Multilevel Writing yangi formatida nechta topshiriq bor?
Ikkita. 1-topshiriq — berilgan vaziyat va tayanch savollar asosida rasmiy xat yozish, taxminan 150 so'z. 2-topshiriq — berilgan muammoli mavzu yuzasidan esse, taxminan 250 so'z. Ikkala topshiriq uchun jami 60 daqiqa beriladi va bu vaqt javob varaqasini to'ldirish bilan birga hisoblanadi.
Writing da Task 1.1 va 1.2 bormi?
Yo'q, bu chalkashlik. 1.1 va 1.2 raqamlari Speaking bo'limiga tegishli: yangi formatdagi gapirish bo'limida Part 1.1 (A1-A2 sathidagi shaxsiy savollar) va Part 1.2 (B1 sathida ikki rasmni taqqoslash) bor. Writing da esa oddiygina 1-topshiriq va 2-topshiriq: xat va esse.
Esse va xatning vazni bir xilmi?
Yo'q. Rasmiy mezonga ko'ra 1-topshiriqning umumiy balldagi ulushi 33 foiz (12 ball), 2-topshiriqning ulushi 67 foiz (24 ball). Ya'ni esse xatdan ikki baravar qimmat. Shuning uchun vaqtni ham shunga qarab bo'lish kerak: xatga 20 daqiqa, essega 35 daqiqa, oxirgi 5 daqiqa tekshirishga.
Hajmdan kam yozsam nima bo'ladi?
Band tushadi. Mezonda bu to'g'ridan-to'g'ri ko'rsatilgan: 1-topshiriqda 121-135 so'z «10-20 foiz kam hajm» sifatida 7 bandda qayd etiladi, 91-120 so'z esa 5 bandga tushiradi. 2-topshiriqda 188-225 so'z 7 bandda, 125-187 so'z 5 bandda eslatiladi. Bundan tashqari butunlay qisqa javob nol oladi: 1-topshiriqda 20 so'zdan kam, 2-topshiriqda 40 so'zdan kam matn baholanmaydi.
Qaysi to'rt mezon bo'yicha baholanadi?
Task achievement (topshiriqning bajarilishi), Grammar range and accuracy (grammatikaning xilma-xilligi va aniqligi), Vocabulary range and appropriacy (lug'at boyligi va o'rinliligi), Coherence and Cohesion (matnning yaxlitligi va bog'lanishi). Har bir mezon bo'yicha band ball qo'yiladi: 9 — C1 sathi, 7 — B2 sathi, 5 — B1 sathi, 3 — undan quyi; 8, 6 va 4 oraliq holatlar uchun.
Yod olingan insho bilan yozsam bo'ladimi?
Yo'q, bu eng xavfli yo'l. Mezonda nol ball qo'yiladigan holatlar ro'yxatida «to'liq ko'chirma yoki yod olingan matn» aniq yozilgan. Tayyor matn mavzuga aniq tushmasa ham, Task achievement bo'yicha past band oladi. Yodlash kerak bo'lgan narsa — matnning tuzilmasi va bog'lovchi iboralar, mazmuni emas.
Xatni rasmiy uslubda yozish shartmi?
1-topshiriqda janr va uslub mezonning bir qismi: topshiriqda rasmiy xat so'ralgan bo'lsa, qisqartmalar va og'zaki iboralar band ni pasaytiradi. Mezonda «genre and style» ga alohida band bandlari ajratilgan — ya'ni to'g'ri grammatika bilan yozilgan, lekin uslubi noto'g'ri xat ham ball yo'qotadi.
Writing ni qanday mashq qilish kerak, agar tekshiruvchi bo'lmasa?
Mezonni tekshirish ro'yxatiga aylantirib ishlash kerak: har bir yozgan matnni to'rt mezon bo'yicha o'zingiz baholab chiqing. Avval content point lar yopilganini sanang, keyin paragraflarni, keyin bog'lovchi vositalarni, oxirida grammatika va imloni. Bu usul tekshiruvchining o'rnini to'liq bosmaydi, lekin eng ko'p uchraydigan yo'qotishlarni — tuzilma va hajm xatolarini — o'zi yopadi.