Молодёжь Узбекистана Информационный портал
Baholash mezoni Umumta'lim fanlari Tushuntirish sahifasi
VM 646-son qarori (lex.uz) Darajalar va ball chegaralari
Ma'lumot lex.uz va agentlik hujjatlaridan, 15.11.2026 holatiga.

Umumta'lim fanlaridan milliy sertifikat natijasi Rash modeli asosida hisoblanadi va Vazirlar Mahkamasining 646-son qarori boʻyicha oltita darajaga ajratiladi: A+ — 70 balldan yuqori, A — 65-69,9, B+ — 60-64,9, B — 55-59,9, C+ — 50-54,9, C — 46-49,9. Sertifikat 3 yil amal qiladi. A+ va A egalari OTMga qabul testida shu fandan maksimal ball oladi, B+ dan C gacha — proporsional ball. Yozma qismlar oʻz mezonlari bilan baholanadi: ona tilida esse 24 ball, biologiyada yozma ish 75 ball.

Qisqacha

🏆

6 daraja

A+, A, B+, B, C+, C.

📏

46 ball

Eng past daraja (C) chegarasi.

📊

Rash modeli

Savol qiyinligi hisobga olinadi.

📅

3 yil

Sertifikat amal qilish muddati.

🎓

A+ / A

OTM testida maksimal ball.

⚖️

B+ ... C

Proporsional ball.

Darajalar va ball chegaralari

DarajaBallOTM qabul testida
A+70 dan yuqoriShu fandan maksimal ball
A65 – 69,9Shu fandan maksimal ball
B+60 – 64,9Proporsional ball
B55 – 59,9Proporsional ball
C+50 – 54,9Proporsional ball
C46 – 49,9Proporsional ball
—46 dan pastDaraja belgilanmagan

Manba: 646-son qaror, 2-band (Vazirlar Mahkamasining 10.01.2024 dagi 17-son qarori tahririda), lex.uz. Qarorda: «B+, B, C+, C darajali sertifikat egalariga sertifikatdagi umumiy ballga nisbatan foiz asosida» proporsional ball beriladi.

Rash modeli: nega ball = toʻgʻri javoblar soni emas

Rash modeli talabgorning qobiliyatini va har bir savolning qiyinligini bitta shkalada oʻlchaydi. Natijada:

Qiyin savol koʻproq beradi — koʻpchilik yecholmagan topshiriqqa toʻgʻri javob ballni sezilarli oshiradi.
Variantlar tenglashtiriladi — turli kunlardagi variantlar qiyinligi farqi ball shkalasida hisobga olinadi.
Ochiq topshiriqlar ham — biologiya spetsifikatsiyasida barcha turdagi topshiriqlar Rash modeli orqali baholanishi yozilgan.

Shuning uchun «nechta toʻgʻri topsam A boʻladi» degan savolga aniq javob yoʻq: bir xil son turli sessiyada turli ball berishi mumkin.

Sertifikat nima beradi

NimaQarorda
Amal qilish muddati3 yil
OTM bakalavriatiga qabul (A+, A)Qabul testida shu fandan belgilangan maksimal ball
OTM bakalavriatiga qabul (B+ ... C)Sertifikatdagi umumiy ballga nisbatan foiz asosida proporsional ball
Majburiy fanlarMilliy sertifikatga ega abituriyentga tegishli majburiy fanlar boʻyicha belgilangan eng yuqori ball beriladi
ToʻlovAriza kunidagi BHM ning 1,5 baravari (agentlik grafigida 594 000 soʻm, «BHM 1,5 baravarining 90 foizi»)

Fanlar boʻyicha test tuzilmasi

Agentlik saytidagi fan spetsifikatsiyalaridan (test varianti tafsilotlari):

FanTopshiriqlarVaqtYozma qism
Ona tili va adabiyot45180 daqiqa45-topshiriq — esse, 24 ball
Tarix45 (32 yopiq, 3 moslashtirish, 10 ochiq)90 daqiqaOchiq qisqa javoblar
Biologiya40 + 3 yozma ish100 + 80 = 180 daqiqa41-43: 30 + 35 + 10 = 75 ball
Fizika45150 daqiqa—

Har fan sahifasi: tarix, ona tili essesi. Spetsifikatsiyalarga aprobatsiya natijasi va qarorlar asosida oʻzgartirish kiritilishi mumkin — imtihon oldidan agentlik sahifasini tekshiring.

Yozma ish mezonlari

FanMezonTekshirilmaydigan holatlar
Ona tili va adabiyot (esse)12 band × 0-2 ball: uslub, qarashlar, dalillar, tarkib, mantiq, izchillik, imlo, punktuatsiya, qoʻshimchalar, soʻz qoʻllash, lugʻat, nutq sofligiMavzuga mos emas, koʻchirilgan, 100 soʻzdan kam — 2 ball; faqat kirish, toʻliq kirill, boʻsh — 0
Biologiya (41-43)Kengaytirilgan javob; ball topshiriqdagi bosqichlar soniga qarab ulushlarga taqsimlanadiFan mezonida

Ball → daraja hisoblagich

—

646-son qaror chegaralari boʻyicha. Ma'lumot brauzerdan chiqmaydi.

Ko'p beriladigan savollar

Milliy sertifikat darajalari qanday?
Vazirlar Mahkamasining 646-son qarori 2-bandiga koʻra umumta'lim fanlaridan oltita daraja beriladi: A+ (70 balldan yuqori), A (65-69,9), B+ (60-64,9), B (55-59,9), C+ (50-54,9) va C (46-49,9). Bu band 2024-yil 10-yanvardagi 17-son qaror tahririda amal qiladi.
46 balldan kam olsa nima boʻladi?
Qarorda eng past daraja C — 46-49,9 ball. Undan past ball uchun daraja koʻrsatilmagan, ya'ni bu holatda sertifikat berilmaydi. Keyingi sessiyalardan biriga qayta roʻyxatdan oʻtib topshirish mumkin.
Ball qanday hisoblanadi?
Test natijalari xalqaro metodika — Rash modeli asosida hisoblanadi. Bu modelda har bir topshiriqning qiyinligi hisobga olinadi, shuning uchun toʻgʻri javoblar soni va yakuniy ball oʻrtasida oddiy proporsiya yoʻq: qiyin savolga toʻgʻri javob koʻproq «ogʻirlik» qiladi. Fan spetsifikatsiyalarida ham yopiq, ham ochiq topshiriqlar Rash modeli orqali baholanishi yozilgan.
Sertifikat necha yil amal qiladi?
Qarorga koʻra sertifikat 3 yil muddatga beriladi. Shu muddat ichida undan oliy ta'limga qabulda va boshqa belgilangan maqsadlarda foydalanish mumkin.
Sertifikat OTMga kirishda nima beradi?
A+ yoki A darajali sertifikat egasiga oliy ta'lim muassasasi bakalavriatiga qabul test sinovida shu fandan belgilangan maksimal ball beriladi. B+, B, C+ va C darajalarda esa sertifikatdagi umumiy ballga nisbatan foiz asosida proporsional ball beriladi.
Chet tili sertifikati ham shu shkalada baholanadimi?
Yoʻq, chet tili alohida tartibda: Vazirlar Mahkamasining 73-son qarori bilan tasdiqlangan reglament asosida, Multilevel formatda va CEFR darajalari bilan (C1 65-75, B2 51-64, B1 38-50). Batafsil — saytimizdagi Multilevel baholash sahifasida.
Yozma ish qanday baholanadi?
Har fanning oʻz mezoni bor. Ona tili va adabiyotda esse 12 band boʻyicha, jami 24 ball. Biologiyada 41-43-topshiriqlar kengaytirilgan javobli yozma ish: 41-topshiriqqa 30, 42-ga 35, 43-ga 10 ball, jami 75 ball; ularga alohida 80 daqiqa ajratilgan.
Sertifikat uchun qancha toʻlanadi?
Qarorda toʻlov ariza berilgan kundagi bazaviy hisoblash miqdorining 1,5 baravari deb belgilangan. Agentlikning 2026-yil 2-yarmi grafigida esa 1-sentabrdan 594 000 soʻm deb, «bir yarim BHM ning 90 foizi» izohi bilan koʻrsatilgan. Toʻlov my.gov.uz da roʻyxatdan oʻtgandan keyin qilinadi.
Natija bilan rozi boʻlmasam nima qilaman?
Natijani rasmiy kanallar orqali tekshiring va agentlikka murojaat qiling: ishonch telefonlari 1242 va 1195, Telegramdagi @BaholashUz kanali. Apellyatsiya tartibi va muddatlarini agentlikning rasmiy sahifasidan aniqlang — biz bu jarayonni amalga oshirmaymiz.