Молодёжь Узбекистана Информационный портал
Mustaqil axborot portali. Sayt O‘zbekiston Yoshlar ittifoqining rasmiy sayti emas, tashkilot nomidan ish yuritmaydi va ariza qabul qilmaydi. Независимый справочник, не официальный сайт организации. O portale Konfidensiallik Aloqa
H humocard.uzHUMO — Oʻzbekistonning milliy toʻlov tizimi Rasmiy manba
HUMO toʻlov tizimining oʻzi karta chiqarmaydi va ariza qabul qilmaydi: kartani tizimda ishtirok etuvchi tijorat banklari chiqaradi, roʻyxati humocard.uz saytida turadi. Shu saytdagi «Virtual qabulxona» — toʻlov tizimi direktoriga murojaat yuborish shakli, karta uchun ariza emas.
HUMO toʻlov tizimi karta chiqarmaydi va ariza qabul qilmaydi — kartani tijorat banki beradi. Shuning uchun humocard.uz saytida «karta ochish» tugmasi yoʻq, u yerda faqat tizimda ishtirok etuvchi banklar roʻyxati turadi. Ariza oʻsha banklardan birining ilovasi, sayti yoki boʻlimi orqali beriladi.

HUMO kartani ochishning uchta yoʻli bor: bank ilovasi yoki sayti orqali onlayn ariza, bank boʻlimiga borib va ilovada ochiladigan virtual karta. 2025-yil 12-noyabrdan beri kartani 14 yoshdan mustaqil ochish mumkin, 14 yoshgacha — ota-onaning yozma roziligi bilan. Hujjat sifatida ID-karta yoki pasport kerak, narxni esa bank belgilaydi: ayrim mijozlarga bepul, boshqalariga bir necha oʻn ming soʻm. Quyida yoʻlni tanlab beradigan yordamchi, kartani ocha olasizmi yoki yoʻqligini tekshiradigan ikkinchi yordamchi va har bir qadam tafsiloti.

Tezkor javoblar

🏦

Kim chiqaradi

Tizim emas — tijorat banki. Roʻyxat humocard.uz da.

👤

Necha yoshdan

14 yoshdan mustaqil; 14 gacha — yozma rozilik bilan.

📄

Hujjat

ID-karta yoki pasport, JSHSHIR, telefon raqami.

💳

Narxi

Bank tarifiga bogʻliq: bepuldan 60 000 soʻmgacha.

📱

Onlayn

Ilovada ariza yoki virtual karta — bir necha daqiqa.

⚠

Cheklov

Jami 20 ta karta, bitta bankda 5 ta.

Ochish yoʻlini tanlang

Vaziyatingizga mos yoʻlni tanlang — tartib, kerakli hujjat va eʼtibor beradigan jihatlar koʻrinadi. Yordamchi brauzeringizda ishlaydi, hech qanday maʼlumot yuborilmaydi.

Har bir yoʻl batafsil

Bank ilovasi yoki sayti orqali onlayn ariza. Eng tez yoʻl: ilovada telefon raqamini tasdiqlaysiz, shaxsiy maʼlumotlarni kiritasiz va karta turini tanlaysiz. Ayrim banklar arizani rasmiylashtirish uchun One ID orqali maʼlumotlaringizga kirishga ruxsat soʻraydi — bu davlat identifikatsiya tizimi, undagi maʼlumot ariza koʻrib chiqilishi uchun ishlatiladi. Ilovani faqat Google Play yoki App Store'dan oʻrnatish kerak: xabardagi yoki reklamadagi havola orqali tarqatilgan «bank ilovasi» — firibgarlikning tipik shakli.

Bank boʻlimida. Eng toʻliq yoʻl: xodim hujjatingizni tekshiradi, arizani toʻldiradi, tariflarni tushuntiradi va shu yerda SMS-xabarnomani ham ulab beradi. Agar karta bilan birga hisobni ochish, valyuta kartasi olish yoki kartani ish haqi loyihasiga bogʻlash kerak boʻlsa, boʻlimga borish aniqroq boʻladi. Hujjatni, telefonni va — voyaga yetmagan uchun — rozilik hujjatini yoningizga olib boring.

Virtual karta. Plastik olmasdan, ilovada ochiladigan karta: raqam, muddat va CVV beriladi, u onlayn toʻlovlar uchun ishlaydi va kerak boʻlsa tez bloklanadi. Virtual kartalar ham bitta shaxsga ruxsat etilgan umumiy kartalar soniga kiradi, buni rejalashtirishda hisobga oling. Pul olish uchun esa plastik karta yoki bank ilovasidagi naqdsiz yechish xizmatlari kerak boʻladi.

Voyaga yetmaganlar uchun. 14 yoshdan 18 yoshgacha boʻlganlar kartani oʻzlari, mustaqil ravishda ochadi — bu 2025-yil 12-noyabrdan kuchga kirgan yangilik. 14 yoshgacha boʻlgan bola nomiga karta ochish uchun ota-onasidan birining yoki qonuniy vakilining yozma roziligi kerak. Banklarda bolalar uchun maxsus mahsulotlar ham bor: masalan, Asia Alliance Bankning HUMO Junior kartasi 14 yoshdan 16 yoshgacha boʻlganlar uchun taqdim etiladi, ota-onaga esa xarajatlarni kuzatish imkoni beriladi.

Kartani olish va faollashtirish. Plastik kartani boʻlimdan olasiz yoki bank yetkazib berish xizmatini taklif qilsa, manzilga buyurtma qilasiz — masalan, Hamkorbank oʻz ilovasidan buyurtma qilingan HUMO kartani uyga bepul yetkazib berishini eʼlon qilgan. Kartani olgandan keyin PIN-kodni oʻzingiz oʻrnatasiz yoki oʻzgartirasiz; PIN-ni hech kimga, hatto bank xodimiga ham aytmaydilar. Yangilangan qoidalar oldindan chiqarilgan kartalarni mobil ilovada shaxsni tasdiqlab faollashtirish tartibini ham nazarda tutadi.

Kartani yopish. Buni oldindan bilib qoʻyish foydali: Markaziy bank raisi Timur Ishmetovning soʻzlariga koʻra, kartani masofadan turib ochishda muammo yoʻq, lekin yopish faqat bank yoki filialga borib, ariza asosida amalga oshiriladi. Keraksiz kartalarni yopib turish maʼqul — banklar 12 oy davomida harakatsiz turgan kartalarni bloklash haqida mijozlarni ogohlantirgan edi.

Hujjat, yosh va ocha olasizmi — tekshiruv

Hujjatlar roʻyxati qisqa: ID-karta yoki pasport, JSHSHIR va telefon raqami. Telefon raqami muhim: karta, bank ilovasi va SMS-xabarnoma shu raqamga bogʻlanadi, 2026-yil 22-apreldan esa roʻyxatdan oʻtishda raqam, JSHSHIR va kartaning bir shaxsga tegishliligi tekshiriladi. Yuridik shaxs yoki yakka tartibdagi tadbirkor nomiga karta ochilsa, HUMO tizimi tushuntirishicha, kartaning ustida tashkilotning rasmiy nomi ham bosiladi.

Yosh boʻyicha amaldagi norma: 14–18 yosh — mustaqil, 14 yoshgacha — ota-onadan birining yoki qonuniy vakilning yozma roziligi bilan. Bu Markaziy bank Boshqaruvining 2025-yil 11-noyabrdagi qarori bilan kiritilgan (Adliya vazirligida 3294-3 raqami bilan roʻyxatga olingan, hujjat 12-noyabrdan kuchga kirgan). Shu qaror bilan kartalarning yangi turlari ham joriy etildi: ijtimoiy karta — nafaqa va moddiy yordamni olish uchun, biznes-karta — yakka tartibdagi tadbirkorlar va oʻzini oʻzi band qilgan shaxslar uchun.

Quyidagi yordamchi yoshingiz va hozirgi kartalaringiz soni boʻyicha vaziyatni aytib beradi. Hech qanday shaxsiy maʼlumot soʻralmaydi va yuborilmaydi — hisob brauzerning oʻzida ketadi.

Qaysi bankda ochish — nimaga qarash kerak

HUMO tizimida oʻttizga yaqin tijorat banki ishtirok etadi: Agrobank, Aloqabank, Anor Bank, Asaka, Asia Alliance Bank, AVO bank, Davr Bank, Garantbank, Hamkorbank, Infinbank, Ipak Yoʻli, Ipoteka-bank, Kapitalbank, KDB Bank Uzbekistan, Madad Invest Bank, Mikrokreditbank, Octobank, Orient Finans, Poytaxt Bank, Sanoat qurilish bank, TBC bank, Tenge Bank, Trastbank, Turonbank, Universal Bank, Uzum Bank, Tashqi iqtisodiy faoliyat milliy banki, Xalq banki, Ziraat Bank Uzbekistan va boshqalar. Roʻyxat oʻzgarib turadi, shuning uchun eng ishonchli manba — humocard.uz saytining «Ishtirok etuvchi banklar» boʻlimi.

Bank tanlashda toʻrt narsaga qaraladi. Birinchisi — kartani chiqarish narxi va yillik xizmat haqi: ish haqi, pensiya yoki stipendiyani shu bankdan olayotganlar uchun koʻp bankda karta bepul chiqariladi. Ikkinchisi — mobil ilova: kartadan foydalanishning kundalik qulayligi aynan shunga bogʻliq, balans va amallar tarixi, kartani bloklash, oʻtkazmalar hammasi ilovada boʻladi. Uchinchisi — boʻlim va bankomat tarmogʻi: SMS-xabarnomani ulash, kartani yopish yoki muammoni hal qilish uchun baribir boʻlimga borish kerak boʻladi. Toʻrtinchisi — bonus va keshbek shartlari, lekin bu eng oʻzgaruvchan qism: aksiyalar tez tugaydi, tarif esa qoladi.

Yana bir jihat — kartaning ishlash hududi. HUMO tizimining oʻzi rasmiy taʼrifida bank toʻlov kartalariga asoslangan va Oʻzbekiston hududida amallarni bajarishga moʻljallangan tizim deb yozilgan. Chet elda toʻlov qilish kerak boʻlsa, xalqaro tizim kartasi yoki kobeyjing karta kerak boʻladi — bu alohida mahsulot va uni ham shu banklarda ochish mumkin.

Narxi: nimaga qarab oʻzgaradi

Yagona narx yoʻq, chunki tarifni toʻlov tizimi emas, bank belgilaydi. Masalan, Asia Alliance Bank oʻz sahifasida HUMO kartani bankda pensiya, stipendiya yoki ish haqi olayotgan mijozlarga bepul chiqarishini, boshqa toifadagi mijozlar uchun esa 60 000 soʻm ekanini yozadi. Boshqa banklarda summa ham kamroq, ham koʻproq boʻlishi mumkin, bundan tashqari aksiya davrida kartani bepul chiqaradigan banklar ham uchraydi.

Narxdan tashqari ikki xarajatga qarash kerak: yillik yoki oylik xizmat haqi va bankomatdan naqd pul olish komissiyasi — ikkinchisi oʻz bankingiz va boshqa bank bankomatida farq qiladi. Kartani yetkazib berish koʻpincha bepul boʻladi: masalan, Hamkorbank oʻz ilovasidan buyurtma qilingan HUMO kartani uyga bepul yetkazib berishini eʼlon qilgan. Toʻlovlarning aniq roʻyxatini bankning amaldagi tariflar jadvalidan oling — maqoladagi raqamlar misol uchun keltirilgan va vaqt oʻtishi bilan oʻzgaradi.

Cheklovlar: kartalar soni va yangi ilova qoidalari

Kartalar soni. 2025-yil 1-yanvardan amal qilayotgan vaqtinchalik tartibga koʻra, bir fuqaro nomiga ochiladigan kartalar — virtual va kobeyjing kartalari bilan birga — 20 ta bilan cheklangan, shundan bitta bankda 5 ta ochish mumkin; chet el valyutasida ochilgan kartalar bu hisobga kirmaydi. Tartib 2025-yil 31-dekabrda tugashi kerak edi, biroq Spot nashri bank manbasiga tayanib cheklov yana bir yilga uzaytirilganini yozdi, Markaziy bank esa rasmiy izoh bermadi. Maqsad — kartalardan firibgarlik va soxta «investitsiya platformalari» sxemalarida foydalanishni kamaytirish: regulyator oʻrganishida 24 nafar shaxsga tegishli 715 ta kartadan moliyaviy piramida alomatlariga ega platformalarda foydalanilgani aniqlangan.

Mobil ilovalar uchun yangi talablar. 2026-yil 22-apreldan masofaviy moliyaviy xizmatlar xavfsizligiga yangi talablar kuchga kirdi: roʻyxatdan oʻtishda telefon raqami, JSHSHIR va bank kartasi bir shaxs nomiga rasmiylashtirilganligi tekshiriladi. Markaziy bank aniqlik kiritganiga koʻra, raqam yaqin qarindosh — ota-ona, turmush oʻrtogʻi, aka-uka, opa-singil yoki farzand nomida boʻlsa ham ilovadan foydalanishga ruxsat beriladi; cheklov faqat raqam yoki karta butunlay begona shaxs nomida boʻlganda yuzaga keladi. Qoidalar asosan 22-apreldan keyin roʻyxatdan oʻtadigan yangi mijozlarga tegishli, amaldagi foydalanuvchilar uchun tartib oʻzgarmaydi.

Harakatsiz kartalar. Banklar mijozlarni faol kartalari haqida xabardor qilib, 12 oy davomida harakatsiz turgan kartalarni bloklash mumkinligi haqida ogohlantirgan edi. Shuning uchun «ehtiyot uchun» ochilgan va ishlatilmayotgan kartalar ikki tomondan zarar: ular limitni ham egallaydi, ham bloklanib qolishi mumkin.

Kartani olgandan keyin

PIN va xavfsizlik. PIN-kodni faqat oʻzingiz bilasiz va faqat oʻzingiz terasiz — bank xodimi ham, kassir ham uni soʻrashga haqli emas. CVV-kod va SMS-dagi bir martalik OTP-kod ham shunday: HUMO tizimi oʻz tushuntirishida OTP-ni hech qachon uchinchi shaxslarga bermaslikni, hatto qoʻngʻiroq qilgan odam oʻzini bank yoki toʻlov tizimi xodimi deb tanishtirsa ham aytmaslikni alohida taʼkidlaydi. PIN-kodsiz toʻlov limiti HUMO tizimida 50 000 soʻm — demak yoʻqolgan kartadan kichik toʻlovlar oʻtishi mumkin va kartani darhol bloklash kerak.

SMS-xabarnoma. Kartadagi har bir kirim-chiqim haqida xabar olib turish uchun shu xizmat ulanadi. Uni faqat kartani chiqargan bank yoqadi va oʻchiradi, bitta karta bitta telefon raqamiga bogʻlanadi, xizmat pullik — narxi uyali aloqa operatoriga bogʻliq. Internet orqali ulash mumkin emas: faqat bank boʻlimi, infokiosk yoki bankomat orqali, chunki shu yerda karta egangizda ekani tasdiqlanadi.

Kundalik foydalanish. Kartani bank ilovasiga va kerak boʻlsa toʻlov hamyonlariga ulab qoʻyish qulay: Click, Payme, Uzum Bank — ularda HUMO va UZCARD kartalari bir xil ishlaydi. Kartadagi pulni tekshirishning barcha yoʻllari — bankomat, ilova, hamyon, SMS va rasmiy bot — alohida maqolada yozilgan: Uzcard va Humo karta balansini tekshirish. Davlat xizmatlariga yagona kirish esa One ID orqali.

Коротко по-русски

Кто выпускает и как оформить. HUMO — национальная платёжная система, она сама карты не выпускает и заявок не принимает: карту выдаёт коммерческий банк, список банков-участников есть на humocard.uz (сейчас их около тридцати). Оформить можно тремя путями: онлайн-заявка в приложении или на сайте банка, визит в отделение и виртуальная карта, которая открывается в приложении за несколько минут. Из документов нужны ID-карта или паспорт, ПИНФЛ и номер телефона, оформленный на вас. Закрыть карту пока можно только в отделении по заявлению — об этом говорил председатель Центробанка.

Возраст, цена, лимиты. Постановлением Правления ЦБ от 11 ноября 2025 года (рег. № 3294-3, в силе с 12 ноября) подростки 14–18 лет открывают карту самостоятельно, а до 14 лет — по письменному согласию одного из родителей или законного представителя; тем же документом введены социальная и бизнес-карта. Цену определяет банк: например, в Asia Alliance Bank выпуск бесплатный для тех, кто получает в банке зарплату, пенсию или стипендию, и 60 000 сум для остальных. Действует временный лимит: не более 20 карт на человека с учётом виртуальных и кобейджинговых и не более 5 в одном банке, валютные карты не считаются; срок истекал 31 декабря 2025 года, но, по данным издания Spot со ссылкой на источник в банке, лимит продлили ещё на год — официального комментария ЦБ не было.

Что важно после получения. С 22 апреля 2026 года при регистрации в банковских приложениях проверяют, что номер телефона, ПИНФЛ и карта принадлежат одному человеку; номер близкого родственника допускается, проблемы возникают только с чужими номерами и картами. Дальше: установить ПИН и никому его не сообщать, подключить SMS-информирование (только в отделении, инфокиоске или банкомате — через интернет нельзя), привязать карту к приложению банка или кошелькам. Платёж без ПИН-кода в системе HUMO проходит до 50 000 сум, поэтому потерянную карту блокируют сразу. Рядом по теме: проверка баланса карты, Click, Payme, Uzum Bank, One ID.

Ko'p beriladigan savollar

Humo karta necha yoshdan ochiladi?
2025-yil 11-noyabrda qabul qilingan Markaziy bank Boshqaruvining qarori (Adliya vazirligida 3294-3 raqami bilan roʻyxatga olingan, 12-noyabrdan kuchga kirgan) bilan tartib yumshatildi: 14 yoshdan 18 yoshgacha boʻlgan voyaga yetmagan shaxslar tijorat banklarida bank kartasini mustaqil ravishda ocha oladi, 14 yoshgacha boʻlganlar esa — ota-onasidan birining yoki qonuniy vakilining yozma roziligi asosida. Bundan tashqari banklarda bolalar uchun alohida mahsulotlar ham bor: masalan, Asia Alliance Bankning HUMO Junior kartasi 14 yoshdan 16 yoshgacha boʻlgan bolalar uchun mavjud.
Humo kartani onlayn ochish mumkinmi?
Koʻp banklar arizani mobil ilova yoki sayt orqali qabul qiladi, ayrimlari kartani manzilga yetkazib beradi, virtual karta esa ilovaning oʻzida ochiladi. Yangilangan qoidalarda oldindan emissiya qilingan shaxsiy kartalarni mobil ilova orqali — foydalanuvchi identifikatsiya qilingan holda — chiqarish va faollashtirish tartibi ham belgilangan. Yopish tomoni boshqacha: Markaziy bank raisi Timur Ishmetovning aytishicha, kartani masofadan ochishda muammo yoʻq, lekin yopish uchun hozircha bank yoki uning filialiga borib ariza yozish kerak.
Qanday hujjat kerak?
Asosiysi — shaxsni tasdiqlovchi hujjat: ID-karta yoki pasport. Bank bundan tashqari JSHSHIR va mobil telefon raqamini soʻraydi, chunki karta va xizmatlar aynan shu raqamga bogʻlanadi. Voyaga yetmaganlar uchun 14 yoshgacha ota-onadan birining yoki qonuniy vakilning yozma roziligi talab qilinadi. Yuridik shaxs yoki yakka tartibdagi tadbirkor nomiga karta ochilsa, kartada tashkilotning rasmiy nomi ham yoziladi — buni HUMO tizimining oʻzi tushuntiradi.
Humo karta ochish qancha turadi?
Narxni toʻlov tizimi emas, bank belgilaydi, shuning uchun yagona raqam yoʻq. Rasmiy misol: Asia Alliance Bankda kartani chiqarish bankda pensiya, stipendiya yoki ish haqi olayotgan mijozlar uchun bepul, boshqa toifadagi mijozlar uchun 60 000 soʻm. Banklar vaqti-vaqti bilan kartani bepul chiqarish aksiyalarini ham oʻtkazadi. Shuning uchun aniq summani tanlagan bankning amaldagi tariflarida tekshirish kerak.
Qaysi banklar HUMO karta chiqaradi?
HUMO tizimida oʻttizga yaqin tijorat banki ishtirok etadi — Agrobank, Aloqabank, Anor Bank, Asaka, Asia Alliance Bank, Hamkorbank, Infinbank, Ipak Yoʻli, Ipoteka-bank, Kapitalbank, Mikrokreditbank, Octobank, Orient Finans, Sanoat qurilish bank, TBC bank, Tenge Bank, Trastbank, Turonbank, Universal Bank, Uzum Bank, Xalq banki, Ziraat Bank va boshqalar. Toʻliq va eng yangi roʻyxat humocard.uz saytining «Ishtirok etuvchi banklar» boʻlimida turadi — karta ochishdan oldin shu roʻyxatga qarash toʻgʻri boʻladi.
Bitta shaxs nomiga nechta karta ochish mumkin?
2025-yil 1-yanvardan kuchga kirgan vaqtinchalik tartibga koʻra, bir shaxs nomiga ochiladigan kartalar soni — virtual va kobeyjing kartalari bilan birga — 20 ta bilan, shundan bitta bankda ochiladigani 5 ta bilan cheklangan; chet el valyutasidagi kartalar bu hisobga kirmaydi. Tartib 2025-yil 31-dekabrda tugashi kerak edi, lekin Spot nashri bank manbasiga tayanib cheklov yana bir yilga uzaytirilganini yozdi; Markaziy bank bu boʻyicha rasmiy izoh bermadi. Cheklovning maqsadi — kartalar bilan bogʻliq firibgarlik sxemalarini kamaytirish.
Ilovada roʻyxatdan oʻtolmayapman — nega?
2026-yil 22-apreldan masofaviy moliyaviy xizmatlarga yangi xavfsizlik talablari joriy etildi: roʻyxatdan oʻtishda telefon raqami, JSHSHIR va bank kartasi bir shaxs nomiga rasmiylashtirilgani tekshiriladi. Markaziy bankning tushuntirishiga koʻra, raqam yaqin qarindosh — ota-ona, turmush oʻrtogʻi, aka-uka, opa-singil yoki farzand nomida boʻlsa ham ruxsat beriladi, cheklov esa raqam yoki karta mutlaqo begona shaxs nomida boʻlganda yuzaga keladi. Qoidalar asosan 22-apreldan keyin roʻyxatdan oʻtadigan yangi mijozlarga tegishli.
Kartani olgandan keyin birinchi navbatda nima qilish kerak?
Uch ish: PIN-kodni oʻzlashtirib, uni hech kimga aytmaslik; kartani bank ilovasiga yoki Click, Payme, Uzum kabi hamyonlarga ulab, balansni koʻrishni sozlash; SMS-xabarnomani yoqish. SMS-xabarnoma internet orqali ulanmaydi — faqat bank boʻlimi, infokiosk yoki bankomat orqali, chunki shu yerda karta egangizda ekani tasdiqlanadi. Kartadagi pulni tekshirishning barcha yoʻllari alohida maqolada yozilgan.
O'zbek tilida

HUMO — Oʻzbekistonning milliy toʻlov tizimi va u karta chiqarish bilan shugʻullanmaydi: kartani tizimda ishtirok etuvchi tijorat banki chiqaradi, tizim esa amallarni qayta ishlaydi. Shuning uchun «Humo karta ochish» degan savol amalda ikki qismga boʻlinadi: qaysi bankni tanlash va arizani qanday berish. Ariza berishning uchta yoʻli bor — bankning mobil ilovasi yoki sayti orqali onlayn, bank boʻlimiga borib va ilovada bir necha daqiqada ochiladigan virtual karta.

Yosh boʻyicha tartib 2025-yil oxirida yumshatildi: Markaziy bank Boshqaruvining 11-noyabrdagi qarori bilan 14 yoshdan 18 yoshgacha boʻlgan shaxslar kartani mustaqil ocha oladi, 14 yoshgacha boʻlganlar esa ota-onasidan birining yoki qonuniy vakilining yozma roziligi bilan. Hujjat sifatida ID-karta yoki pasport, shuningdek JSHSHIR va oʻz nomingizga rasmiylashtirilgan telefon raqami kerak boʻladi. Narxni bank belgilaydi: ayrim toifalarga bepul, boshqalariga bir necha oʻn ming soʻm.

Muhokama

Maqola mavzusi boʻyicha savol bering yoki oʻz tajribangizni yozing. Javobni shu yerda beramiz.

Izoh qoldirish

Izoh tekshiruvdan keyin chiqadi. Maqola mavzusiga oid savollar va shaxsiy tajriba eʼlon qilinadi; reklama, begona havolalar hamda login, parol va SMS kodlarini soʻrash oʻchiriladi. Portal mustaqil: bu yerda ariza qabul qilinmaydi. Email majburiy emas, u eʼlon qilinmaydi va faqat shaxsiy javob uchun kerak. Ism va matn majburiy.