Молодёжь Узбекистана Информационный портал
Mustaqil axborot portali. Sayt O‘zbekiston Yoshlar ittifoqining rasmiy sayti emas, tashkilot nomidan ish yuritmaydi va ariza qabul qilmaydi. Независимый справочник, не официальный сайт организации. O portale Konfidensiallik Aloqa
TX yurxizmat.adliya.uz · lex.uzAdliya vazirligining interaktiv hujjat namunalari va qonun hujjatlarining rasmiy bazasi Rasmiy manbalar
Interaktiv hujjat namunalari — yurxizmat.adliya.uz Adliya vazirligi portalida tilxat va boshqa hujjat namunalari savol-javob tarzida toʻldiriladi
Pasport maʼlumotlarini va elektron imzo kalitini faqat gov.uz va adliya.uz kabi rasmiy domenlarda kiriting. Biz davlat organi emasmiz: bu sahifa maʼlumot uchun, hujjatlar bu yerda tasdiqlanmaydi.

Qarz berdingiz yoki oldingiz, mehnat daftarchangizni kadrlar boʻlimidan vaqtincha oldingiz, tanishingizdan asbob olib turdingiz — bularning hammasi bir varaq tilxat bilan rasmiylashtiriladi. Konstruktorda oʻz maʼlumotlaringizni kiriting va tayyor tilxatni yuklab oling, yoki quyidagi uchta namunadan nusxa koʻchiring.

Tezkor javoblar

✍

Oʻz qoʻl bilan

Tilxatni olgan tomon oʻz qoʻli bilan yozadi va imzolaydi — bahs chiqsa, xat ekspertizasi yordam beradi.

💵

Summa — ikki marta

Pul raqam va soʻz bilan yoziladi: 10 000 000 (oʻn million) soʻm. Soʻz bilan yozilgani ustun turadi.

⚖

Notarius shart emas

Oddiy yozma tilxat oʻz holicha yuridik kuchga ega. Notarial tasdiq — xohishga koʻra.

📅

Muddat aniq boʻlsin

Qaytarish sanasi yozilmasa, qarz talab qilingan kundan oʻttiz kun ichida qaytariladi.

👥

Guvohlar — ixtiyoriy

Ikki guvohning maʼlumotlari va imzosi hujjatga qoʻshimcha ishonch beradi.

⚠

4,4 mln soʻmdan oshsa

Qarz summasi 10 BHM dan oshsa, yozma shakl — qonun talabi (Fuqarolik kodeksi, 735-modda).

Namunalardagi ismlar, pasport raqamlari va summalar oʻylab topilgan. Oʻz tilxatingizga haqiqiy maʼlumotlaringizni yozasiz.

Tilxat konstruktori — onlayn toʻldirib, yuklab oling

Tilxat turini tanlang, maydonlarni toʻldiring — matn pastda oʻzi yigʻiladi, summa soʻz bilan avtomatik yoziladi. Tayyor hujjatni nusxalash yoki Word faylda yuklab olish mumkin.

Konstruktor toʻliq brauzerda ishlaydi: kiritilgan maʼlumotlar saytga yuborilmaydi va saqlanmaydi. Yuklab olingan hujjatni chop etib imzolaysiz, ishonchlirogʻi — matnni oʻz qoʻlingiz bilan koʻchirib yozasiz.

Tilxat nima

Tilxat — biror narsa olinganini tasdiqlovchi yozma hujjat: pul, mehnat daftarchasi, asbob-uskuna, tovar. Uni oluvchi tomon yozadi, imzolaydi va bergan tomonga topshiradi. Qarz toʻliq qaytarilganda tilxat egasiga qaytariladi.

Qonunda tilxat bevosita tilga olingan. Fuqarolik kodeksining 735-moddasiga koʻra fuqarolar oʻrtasidagi qarz shartnomasi summasi bazaviy hisoblash miqdorining oʻn baravaridan oshsa, yozma shaklda tuzilishi kerak — 2026-yilda bu BHM 440 000 soʻm boʻlgani uchun chegara 4 400 000 soʻmga teng. 736-moddaga koʻra esa qarz shartnomasini va uning shartlarini tasdiqlash uchun qarz oluvchining tilxati taqdim etilishi mumkin.

BHM miqdori vaqti-vaqti bilan yangilanadi, u bilan birga yozma shakl chegarasi ham oʻzgaradi. Amaldagi miqdor va hisob-kitob BHM sahifasida turibdi.

Beshta majburiy qism

Tilxatning qatʼiy belgilangan shakli yoʻq — muhimi, undan kim, kimdan, nima va qancha olgani hamda qachon qaytarishi aniq koʻrinib turishi. Buni beshta qism taʼminlaydi, va aynan shu roʻyxat tayyor matnni tekshirish varaqasi boʻlib xizmat qiladi.

QismNima yoziladi
1. Hujjat nomiVaraq oʻrtasida — «TILXAT»
2. Kim oldiOluvchining F.I.Sh., pasport seriyasi va raqami, yashash manzili
3. Kimdan oldiBeruvchining F.I.Sh.; pasport maʼlumotlari ham yozilsa, yanada yaxshi
4. Nima olindiPul — raqam va soʻz bilan; mulk — nomi, soni, holati va taxminiy qiymati
5. Muddat, sana va imzoQaytarish sanasi, tilxat yozilgan sana, imzo va imzo yonida F.I.Sh.

Namuna: pul qarzi uchun tilxat

Eng koʻp tarqalgan holat — pulni qarzga berish. Tilxat pul topshirilgan paytda yoziladi: matndagi «oldim» soʻzi pul haqiqatan qoʻlga tekkanini tasdiqlaydi.

TILXAT

Men, Karimov Anvar Baxtiyorovich (pasport: AD 1234567, manzil: Toshkent shahri, Chilonzor tumani, Bunyodkor koʻchasi, 12-uy, 34-xonadon), Rahimov Jasur Olimovichdan (pasport: AB 7654321, manzil: Toshkent shahri, Yunusobod tumani, Amir Temur koʻchasi, 5-uy) 10 000 000 (oʻn million) soʻm pulni qarzga oldim.

Qarzni 2027-yil 15-aprelgacha toʻliq qaytarib berish majburiyatini olaman.

Tilxat oʻz qoʻlim bilan yozildi.

2026-yil 29-oktabr

Imzo: ______________ A.B. Karimov
Pul qarzga foiz bilan berilsa, foiz sharti ham tilxatda ochiq yoziladi. Yozilmagan shartni keyin isbotlab boʻlmaydi.

Namuna: mehnat daftarchasi uchun tilxat

Xodim mehnat daftarchasini kadrlar boʻlimidan vaqtincha olganda — masalan, bank krediti yoki konsullik hujjatlari uchun — tilxat yozib qoldiradi. Adliya vazirligining yurxizmat.adliya.uz portalida aynan shu turdagi tilxatning interaktiv namunasi bor.

TILXAT

Men, «Barakali savdo» MChJ sotuv boʻlimi menejeri Karimova Nilufar Anvarovna (pasport: AD 2345678), mehnat daftarchamni (seriya UZ, № 1234567) bank kreditini rasmiylashtirish uchun kadrlar boʻlimidan vaqtincha olib turdim.

Mehnat daftarchasini 2026-yil 10-noyabrgacha qaytarib topshirish majburiyatini olaman.

2026-yil 29-oktabr

Imzo: ______________ N.A. Karimova

Namuna: mulk yoki tovar uchun tilxat

Asbob, texnika yoki tovar vaqtincha olinganda tilxatga mulkning nomi, soni, holati va taxminiy qiymati yoziladi. Qiymat koʻrsatilgani muhim: mulk qaytarilmasa yoki buzilsa, talab qilinadigan summa aynan shu yerdan olinadi.

TILXAT

Men, Toshmatov Botir Ergashevich (pasport: AC 3456789, manzil: Toshkent viloyati, Zangiota tumani, Doʻstlik koʻchasi, 7-uy), Yusupov Sardor Akmalovichdan quyidagi mulkni vaqtincha foydalanish uchun oldim:

— Makita HR2470 perforatori, 1 dona, holati yaxshi, taxminiy qiymati 2 500 000 (ikki million besh yuz ming) soʻm.

Mulkni 2026-yil 20-noyabrgacha olgan holatimda qaytarib berish majburiyatini olaman.

2026-yil 29-oktabr

Imzo: ______________ B.E. Toshmatov

Qanday yoziladi — qadamma-qadam

1. Tomonlar maʼlumotlarini tayyorlash

Har ikki tomonning F.I.Sh., pasport seriyasi va raqami, yashash manzili aniqlanadi va tilxatda toʻliq, qisqartirishsiz yoziladi.

2. Matnni oʻz qoʻl bilan yozish

Tilxatni olgan tomon oq qogʻozga oʻz qoʻli bilan yozadi. Bahs chiqsa, qoʻlda yozilgan matn xat ekspertizasi uchun material boʻladi.

3. Summa yoki mulkni aniq koʻrsatish

Pul raqam va soʻz bilan ikki marta yoziladi. Mulk olinayotganda — nomi, soni, holati va taxminiy qiymati.

4. Qaytarish muddatini yozish

Aniq sana koʻrsatiladi. Muddat yozilmasa, qarz talab qilingan kundan boshlab oʻttiz kun ichida qaytarilishi kerak boʻladi.

5. Sana qoʻyish va imzolash

Tilxat yozilgan sana, imzo va imzo yonida F.I.Sh. qoʻyiladi. Guvohlar boʻlsa, ularning maʼlumotlari va imzolari ham qoʻshiladi. Tilxat pul yoki mulk bergan tomonda saqlanadi.

Tilxatning yuridik kuchi

Toʻgʻri yozilgan tilxat sudda yozma dalil boʻlib xizmat qiladi — buni Fuqarolik kodeksining 736-moddasi bevosita koʻzda tutadi. Qarz qaytarilmasa, avval qarzdorga yozma talab yuboriladi, keyin sudga daʼvo ariza beriladi.

SavolJavob
Sudda dalil boʻladimiHa, tilxat yozma dalil (Fuqarolik kodeksi, 736-modda)
Daʼvo muddatiUmumiy muddat — 3 yil, qarz qaytarilishi kerak boʻlgan kundan boshlab
Muddat yozilmagan boʻlsaQarz talab qilingan kundan oʻttiz kun ichida qaytariladi
Notarial tasdiqShart emas; xohishga koʻra tasdiqlash mumkin
Qisman qaytarilsaTilxat orqasiga olingan summa va sana yozilib, imzolanadi
Katta summalar uchun tilxat oʻrniga notarius orqali qarz shartnomasi tuzish ishonchliroq: notarial tasdiqlangan hujjat boʻyicha undirish tartibi ancha sodda kechadi.

Notarius va guvohlar

Uchala variant ham qonuniy — farq ishonch darajasida va sarf-xarajatda.

📄

Oddiy tilxat

Besh daqiqada yoziladi, bepul, oʻz holicha kuchga ega. Kundalik summalar uchun yetarli.

👥

Guvohlar bilan

Ikki guvohning F.I.Sh., pasport maʼlumotlari va imzosi qoʻshiladi — bahs chiqsa, ular sudda koʻrsatma beradi. Bepul.

⚖

Notarius orqali

Eng kuchli variant: hujjat notarial tasdiqlanadi, undirish osonlashadi. Tarif boʻyicha toʻlanadi, katta summalarga mos.

Notarial xizmatlar endi onlayn ham ishlaydi — kirish tartibi E-notarius.uz sahifasida yozilgan.

Tipik xatolar

🔢

Summa faqat raqamda

Soʻz bilan yozilmagan raqamga nol qoʻshish ham, oʻchirish ham oson. Summa doim ikki shaklda yoziladi.

📅

Muddat yoʻq

«Imkon boʻlganda qaytaraman» degan yozuv talab va sud jarayonini uzaytiradi. Aniq sana yoziladi.

📄

Pasport maʼlumotlari yoʻq

Faqat ism-familiya yozilgan tilxat boʻyicha sudda shaxsni aniqlash qiyinlashadi.

⌨

Faqat kompyuterda terilgan

Ekspertizaga material kam qoladi. Hech boʻlmasa F.I.Sh. va imzo qoʻlda yoziladi, yaxshisi — butun matn.

📷

Nusxa saqlanmagan

Original yoʻqolsa, hech narsa qolmaydi. Qarz beruvchi tilxat suratini telefonida saqlab qoʻysin.

↩

Qaytarishda tilxat olinmagan

Qarz qaytarildi, tilxat esa qarz beruvchida qoldi — xuddi shu summani qayta talab qilish xavfi saqlanadi.

По-русски: коротко

Что такое тилхат и как его правильно написать

Тилхат — расписка: письменное подтверждение того, что человек получил деньги, документ или имущество. Пишет её получатель от руки, подписывает и отдаёт второй стороне. Обязательных частей пять: заголовок «TILXAT», кто получил (Ф.И.О., паспорт, адрес), от кого получил, что и сколько получено (сумма цифрами и прописью), срок возврата плюс дата и подпись.

По статье 735 Гражданского кодекса договор займа между гражданами оформляется письменно, если сумма превышает десятикратный размер БРВ — в 2026 году это 4 400 000 сума (БРВ 440 000). Статья 736 прямо называет расписку заёмщика подтверждением договора займа. Нотариус не обязателен, свидетели — по желанию, но и то и другое усиливает документ.

Юридическая сила и возврат долга

В суде расписка служит письменным доказательством. Общий срок исковой давности — три года со дня, когда долг должен был быть возвращён. Если срок в расписке не указан, сумма возвращается в течение тридцати дней с момента требования. При возврате долга расписку забирают у кредитора или уничтожают при обеих сторонах; при частичном возврате на обороте записывают сумму и дату.

На этой странице три готовых образца на узбекском — деньги в долг, трудовая книжка, имущество. Текст копируется кнопкой или скачивается файлом Word, затем переписывается от руки со своими данными.

Ko'p beriladigan savollar

Tilxat nima va qachon yoziladi?
Tilxat — pul, hujjat yoki mulk olinganini tasdiqlovchi shaxsiy yozma hujjat. U qarz berishda, mehnat daftarchasini vaqtincha olishda, biror buyum yoki tovarni keyin qaytarish sharti bilan olishda yoziladi. Hujjatni olgan tomon yozadi va imzolaydi, tilxat esa bergan tomonda saqlanadi.
Tilxat qoʻlda yozilishi shartmi?
Qonunda bunday talab yoʻq, lekin amalda tilxatni olgan tomon oʻz qoʻli bilan yozgani maʼqul: bahs chiqsa, xat ekspertizasi muallifni aniqlab beradi. Kompyuterda terilgan matnda ekspertiza uchun faqat imzo qoladi.
Tilxatning yuridik kuchi bormi?
Bor. Fuqarolik kodeksining 736-moddasiga koʻra qarz shartnomasini va uning shartlarini tasdiqlash uchun qarz oluvchining tilxati taqdim etilishi mumkin. Sudda tilxat yozma dalil boʻlib xizmat qiladi.
Qancha summadan boshlab tilxat yozish shart?
Fuqarolik kodeksining 735-moddasiga koʻra summa bazaviy hisoblash miqdorining oʻn baravaridan oshsa, qarz shartnomasi yozma shaklda tuziladi. 2026-yilda BHM 440 000 soʻm, demak chegara — 4 400 000 soʻm. Kichikroq summada ham tilxat yozib qoʻyish foydali.
Tilxat uchun notarius kerakmi?
Shart emas: oddiy yozma tilxat oʻz holicha kuchga ega. Xohishga koʻra uni notarius orqali tasdiqlash mumkin — katta summalarda bu sudda pozitsiyani kuchaytiradi.
Guvohlar boʻlishi shartmi?
Majburiy emas. Shunga qaramay ikki guvohning F.I.Sh., pasport maʼlumotlari va imzosi tilxatga qoʻshimcha ishonch beradi: bahs chiqsa, ular sudda koʻrsatma bera oladi.
Qarz muddatida qaytarilmasa nima qilish kerak?
Avval qarzdorga yozma talab yuboriladi, keyin sudga daʼvo ariza beriladi — tilxat asosiy dalil boʻladi. Umumiy daʼvo muddati uch yil, u qarz qaytarilishi kerak boʻlgan kundan boshlab hisoblanadi.
Tilxatda muddat koʻrsatilmagan boʻlsa-chi?
Fuqarolik kodeksiga koʻra qaytarish muddati koʻrsatilmagan qarz summasi qarz beruvchi talab qilgan kundan boshlab oʻttiz kun ichida qaytarilishi kerak. Shunday boʻlsa ham muddatni tilxatda aniq yozish ikkala tomon uchun qulay.
Mehnat daftarchasi uchun tilxat kimga beriladi?
Ish beruvchining kadrlar boʻlimiga. Mehnat daftarchasi bank krediti, konsullik yoki boshqa rasmiy ish uchun vaqtincha olinganda xodim tilxat yozib qoldiradi va daftarchani koʻrsatilgan muddatda qaytaradi.
Pul qaytarilganda tilxat nima qilinadi?
Tilxat qarz oluvchiga qaytariladi yoki ikkala tomon oldida yoʻq qilinadi. Hujjat qarz beruvchida qolsa, xuddi shu summani qayta talab qilish xavfi saqlanadi. Qarz qisman qaytarilganda tilxat orqasiga olingan summa va sana yozilib, imzolanadi.
Konstruktorga kiritilgan maʼlumotlar qayerga boradi?
Hech qayerga. Konstruktor toʻliq brauzeringizda ishlaydi: maʼlumotlar saytga yuborilmaydi va saqlanmaydi. Word fayl ham kompyuteringizning oʻzida yigʻiladi. Sahifa yopilganda kiritilgan hamma narsa oʻchadi.
O'zbek tilida

Tilxat — pul, hujjat yoki mulk olinganini tasdiqlovchi yozma hujjat: uni olgan tomon oʻz qoʻli bilan yozadi va imzolaydi. Fuqarolik kodeksining 735-moddasiga koʻra summa bazaviy hisoblash miqdorining oʻn baravaridan (2026-yilda 4 400 000 soʻm) oshsa, qarz yozma shaklda rasmiylashtirilishi kerak; 736-moddaga koʻra esa qarz shartnomasini tasdiqlash uchun qarz oluvchining tilxati taqdim etilishi mumkin.

Toʻgʻri tilxatda beshta qism boʻladi: hujjat nomi, kim olgani (pasport maʼlumotlari bilan), kimdan olgani, nima va qancha olingani (summa raqam va soʻz bilan), qaytarish muddati hamda sana va imzo. Notarial tasdiq shart emas, guvohlar ixtiyoriy, lekin ikkisi ham hujjatning ishonchliligini oshiradi.

Bu sahifada uchta tayyor namuna bor — pul qarzi, mehnat daftarchasi va mulk uchun. Matnni tugma orqali nusxalash yoki Word faylda yuklab olish mumkin, soʻng oʻz maʼlumotlaringizni qoʻyib qoʻlda koʻchirib yozasiz.